Stanisław Staszic – myśliciel polskiego oświecenia. W dwusetną rocznicę śmierci скачать в хорошем качестве

Stanisław Staszic – myśliciel polskiego oświecenia. W dwusetną rocznicę śmierci

Rozmowa z Joanną Rychlik-Łukasiewicz, dyrektor Muzeum Stanisława Staszica w Pile i dr. Maciejem Usurskim, kustoszem Muzeum. Stanisław Staszic (1755-1826) jest jednym z patronów 2026 r. Z okazji 200. rocznicy śmierci Sejm i Senat podjęły okolicznościowe uchwały upamiętniające wielkiego myśliciela. Staszic urodził się w Pile, po otrzymaniu niższych święceń kapłańskich wyjechał na studia za granicę, m.in. do Paryża. Po powrocie pełnił początkowo obowiązki nauczyciela synów Andrzeja Zamoyskiego. Pod wpływem X ordynata Ordynacji Zamojskiej w roku 1787 opublikował Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego, zaś trzy lata później Przestrogi dla Polski. Prace stanowiły istotny głos w dyskusji toczonej podczas obrad Sejmu Wielkiego. Staszic należał do czołowych przedstawicieli obozu reform, był rzecznikiem interesów mieszczaństwa i warstwy chłopskiej. W okresie porozbiorowym Staszic rozwijał działalność na rzecz rozwoju gospodarczego ziem polskich, należał m.in. do pionierów polskiej geologii. Był czołowym organizatorem szkolnictwa wszystkich szczebli. Należał m.in. do współtwórców Uniwersytetu Warszawskiego oraz Akademii Górniczej w Kielcach. Był prezesem warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Pełnił najwyższe funkcje publiczne w Księstwie Warszawskim oraz Królestwie Polskim. Począwszy od 1816 r. kierował Dyrekcją Przemysłu, Handlu i Kunsztów w resorcie spraw wewnętrznych. Stanisław Staszic zmarł 20 stycznia 1826 r., pochowany został przy kościele kamedułów na warszawskich Bielanach. Jego pogrzeb przerodził się w wielką manifestację patriotyczną.