30 janar 1913 - Vritet pas shpine Hasan Rizai, mbrojtësi turk i Shkodrës скачать в хорошем качестве

30 janar 1913 - Vritet pas shpine Hasan Rizai, mbrojtësi turk i Shkodrës

Më 30 janar të vitit 1913, në Shkodrën e rrethuar nga forcat ushtarake malazeze e serbe, u vra, në rrethana misterioze, Hasan Riza Pasha, komandanti i ushtrisë osmane dhe njëkohësisht valiu i Shkodrës. Hasan Rizai, i biri Namık Pashës - Guvernatorit të Bagdatit - lindi në Stamboll, në vitin 1871 dhe u edukua në shkollat ushtarake turke, duke u diplomuar, në vitin 1892, në Akademinë e Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Osmane. Menjëherë më pas, për Hasan Rizanë nisi një karrierë ushtarake e sukseshme dhe e vlerësuar nga eprorët. Viti 1912 e gjen Hasan Riza Pashën në postin e valiut të qytetit të Shkodrës dhe njëkohësisht komandant të korpusit ushtarak osman të zonës. Shkodra u sulmua nga trupat malazeze dhe serbe më 28 tetor 1912, vetëm 20 ditë pas shpëthimit të Luftës së Parë Ballkanike. Por edhe pse në kushte të vështira, me furnizime totalisht të ndërprera dhe në kushtet e urisë së përditshme, nën komandën e Hasan Riza Pashës, korpusi i Shkodrës, i përbërë prej 4 mijë ushtarësh të rregullt osmanë dhe përmbi 15 mijë vullnetarësh shqiptarë - të drejtuar nga Esat Pashë Toptani, i rezistoi rrethimit për gati 7 muaj. Gjatë Luftës së Shkodrës, Hasan Riza Pasha shfaqi njohuri dhe zotësi gjeniale në përballimin e forcave armike, që ishin të paktën dyfish në numër. Ai ishte ideatori i një sistemi llogoresh pothuaj të papushtueshme, që fillimisht mbroheshin nga një rrjet i disafishtë dhe i ndërlikuar telash me gjemba. Me kalimin e muajve Hasan Riza Pasha u bë simboli i rezistencës për mbrojtjen e qytetit dhe frymëzuesi i veprimeve të guximshme ushtarake. "Shkodra është ose fati ynë, ose varri ynë, por jo turpi ynë" – ishte gjykimi i tij që paskësaj do i mbetej historisë. Hasan Riza Pasha u qëllua pas shpine mbrëmjen e datës 30 janar 1913, teksa kthehej në banesën e tij. Atë mbrëmje ai ishte ftuar në shtëpinë e Esad Pashë Toptanit, ku kishin ndarë mendime mbi ecurinë e luftimeve dhe për të tjera probleme. Në mbrëmje vonë, kur Hasan Rizai vendos të shkojë për në shtëpinë e tij, Esad Pasha u bën shenjë rojeve të tij që ta shoqërojnë, por Hasan Rizai e quan të panevojshme, duke i thënë se shtëpia e tij ishte afër. Atëherë Esad Pasha urdhëron ajdutantin që ta shoqërojë. Të dy ecin në errësirën e kushtëzuar prej situatës së luftës, por, kur afrohen te banesa, Hasan Rizai e urdhëron ajdutantin të largohet. Pas largimit të adjutantit, nga errësira shfaqen dy njerëz të armatosur, të cilët zbrazin armët mbi Hasan Rizanë, që rrëzohet i plagosur. "Data Stories" është rubrika e gazetarit Ferdinand Dervishi, që sjell çdo ditë në MCN TV analizën dhe prapaskenat e ngjarjeve më të rëndësishme të ditës. #mcntv #mcn #datastories #ferdinanddervishi #histori #ngjarjethistorike