Samir Amin ve eşitsiz gelişme teorisi | Patnaik скачать в хорошем качестве

Samir Amin ve eşitsiz gelişme teorisi | Patnaik

Samir Amin ve eşitsiz gelişme teorisi | Patnaik Bu özet NotebookLM ile hazırlanmıştır. Prabhat Patnaik. “Amin, Samir.” içinde: Clyde W. Barrow (ed.). Encyclopedia of Critical Political Science.   / encyclopedia-of-critical-political-science   Prabhat Patnaik, Samir Amin'i sadece bir iktisatçı değil; emperyalizm ve azgelişmişlik sorunlarına odaklanan öncü bir siyaset bilimci ve dünya sistemleri analizcisi olarak tanımlar. Amin'in düşünce dünyasının merkezinde, kapitalizmin doğuştan itibaren emperyalist olduğu ve dünyayı "merkez" ile "çevre" olarak ikiye böldüğü tezi yer alır. Ona göre azgelişmişlik, gelişmiş ülkelerin gerisinde kalmak değil; aksine aynı madalyonun diğer yüzüdür. Bir kutupta zenginlik birikirken, diğer kutupta azgelişmişliğin üretildiği tek bir küresel sürecin sonucudur. Amin, Marx'ın sermaye birikimi analizini küresel ölçeğe taşıyarak merkeze doğru akan artı-değer transferini inceler. Bu noktada "eşitsiz değişim" kavramını derinleştirir. Patnaik'in aktardığına göre Amin, çevre ülkelerdeki düşük ücretlerin sadece bir sonuç değil, aynı zamanda emperyalist sistemin bir gereği olduğunu savunur. Çevre ülkelerdeki geniş emek rezervlerinin varlığı ve emeğin uluslararası dolaşımının kısıtlanması, merkezdeki ücretler artarken çevredeki ücretlerin baskılanmasına ve aradaki uçurumun büyümesine neden olur. Bu sömürü döngüsünden kurtulmak için Amin, çevre ülkelerin küresel kapitalist sistemden "kopması" (delinking) gerektiğini savunur. Bu kopuş, dış dünyaya tamamen kapanmak değil, kalkınma rotasını merkezin ihtiyaçlarına göre değil, kendi yerel ihtiyaçlarına göre belirlemek (otomatik merkezli kalkınma) anlamına gelir. Patnaik, Amin'in bu hedefe ancak çevre ülkeleri arasındaki iş birliği ve sosyalist bir perspektifle ulaşılabileceğine inandığını vurgular; zira yerel burjuvazi emperyalizmle bağlarını koparmaya yanaşmayacaktır. Son olarak Patnaik, Amin'in "Avrupa-merkezcilik" (Eurocentrism) eleştirisine ve tarihsel bakış açısına dikkat çeker. Amin, Avrupa'nın küresel hâkimiyetinin tarihin kaçınılmaz bir sonucu değil, son birkaç yüzyıldaki teknolojik sıçrama ve fetihlerin getirdiği geçici bir durum olduğunu belirtir. Kapitalizmden sosyalizme geçişin de, tıpkı feodalizmden kapitalizme geçiş gibi uzun bir sürece yayılacağına dair inancını korumuştur.