พระนารายณ์ทรงปืน คนไทยรุ่นเก่าใช้เรียกขานพระพิมพ์โบราณที่มีลักษณะเฉพาะตัว ซึ่งมีความเป็นมาที่น่าสนใจ скачать в хорошем качестве

พระนารายณ์ทรงปืน คนไทยรุ่นเก่าใช้เรียกขานพระพิมพ์โบราณที่มีลักษณะเฉพาะตัว ซึ่งมีความเป็นมาที่น่าสนใจ

*พระนารายณ์ทรงปืน* เป็นชื่อที่คนไทยรุ่นเก่าใช้เรียกขานพระพิมพ์โบราณที่มีลักษณะเฉพาะตัว ซึ่งมีความเป็นมาที่น่าสนใจและมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนกันมานานครับ นี่คือสรุปประวัติและที่มาที่ไปเพื่อให้เข้าใจง่ายครับ: 1. ช่วงเวลาและปีที่กำเนิด (พ.ศ.) พระนารายณ์ทรงปืนจัดอยู่ในศิลปะสมัย *"ลพบุรี"* (หรือศิลปะขอมแบบบายน) ซึ่งรุ่งเรืองอยู่ในช่วง *พุทธศตวรรษที่ 17-18* หรือประมาณ *พ.ศ. 1600 - 1800* ช่วงเวลาที่เฟื่องฟูที่สุดคือสมัยของ *พระเจ้าชัยวรมันที่ 7* (ครองราชย์ประมาณ พ.ศ. 1724 - 1761) ซึ่งเป็นยุคที่พุทธศาสนาลัทธิมหายานแพร่หลายอย่างมากในดินแดนแถบนี้ 2. ที่มาของชื่อ "ทรงปืน" (ถือปืน?) คำว่า "ทรงปืน" นี้เป็นความเข้าใจของคนไทยในยุคหลังที่มองรูปลักษณ์แล้วตีความตามสิ่งที่เห็นครับ แต่ในความเป็นจริง *ไม่มีใครถือปืน* ในรูปครับ *ความจริงทางประวัติศาสตร์:* ในยุคนั้นยังไม่มีปืนไฟใช้ครับ สิ่งที่เห็นในมือของเทพด้านขวาคือ *"ดอกบัว"* หรือ *"คันธนู"* (คันศร) ยาวๆ *ทำไมถึงเรียกปืน?:* คนโบราณเรียกอาวุธที่ใช้ยิงระยะไกล (เช่น ธนู หรือ หน้าไม้) ว่า "ปืน" (เช่น ปืนยา, ปืนหน้าไม้) เมื่อเห็นเทพถือคันศรยาวๆ จึงเรียกว่า "ทรงปืน" ต่อมาเมื่อคำว่าปืนเปลี่ยนความหมายไปเป็นอาวุธปืนไฟ ชื่อนี้ก็ยังคงอยู่จนคนรุ่นหลังเข้าใจผิดครับ 3. องค์ประกอบในภาพ (จริงๆ แล้วคือใคร?) แม้จะชื่อ "พระนารายณ์" แต่ในทางโบราณคดีและพุทธศิลป์ รูปนี้ *ไม่ใช่พระนารายณ์ (พระวิษณุ) ตามคติฮินดู* ครับ แต่เป็นองค์ประกอบของ *"พระตรัยรัตนมหายาน"* ซึ่งประกอบด้วย 3 องค์ คือ: 1. *องค์กลาง:* *พระพุทธเจ้าปางนาคปรก* (พระพุทธองค์ประทับนั่งสมาธิมีพญานาคแผ่พังพาน) เปรียบเสมือน "พระพุทธเจ้า" 2. *ด้านขวาของพระพุทธรูป (หรือซ้ายมือเรา):* *พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร* มี 4 กร (คนไทยเห็น 4 กร จึงเหมาเรียกว่าเป็น "พระนารายณ์") มือถือดอกบัว ลูกประคำ คัมภีร์ 3. *ด้านซ้ายของพระพุทธรูป (หรือขวามือเรา):* *นางปรัชญาปารมิตา* เทพสตรีที่เป็นตัวแทนของ "ปัญญา" หรือพระธรรม 4. ความเชื่อและพุทธคุณ ในวงการพระเครื่องและโหราศาสตร์ เชื่อกันว่าพระพิมพ์นี้มีพุทธคุณเด่นในเรื่อง: *มหาอำนาจ:* เนื่องจากเกี่ยวพันกับกษัตริย์ขอมผู้ยิ่งใหญ่ *คงกระพันชาตรี:* เป็นที่นิยมของนักรบและผู้ต้องการความคุ้มครอง (ด้วยชื่อที่ฟังดูดุดันว่า "ทรงปืน") *ความร่มเย็น:* จากองค์พระนาคปรกที่คุ้มครองอยู่ตรงกลาง *สรุปสั้นๆ:* พระนารายณ์ทรงปืน คือพระพิมพ์ *ศิลปะลพบุรี อายุราว 800-900 ปีก่อน* ชื่อจริงทางวิชาการคือ *"พระตรัยรัตนมหายาน"* แต่คนไทยเรียกว่านารายณ์ทรงปืนเพราะเห็นรูปปั้น 4 กร (พระโพธิสัตว์) ถือคันศร จึงตั้งชื่อให้ดูน่าเกรงขามครับ