Ակսել Բակունց "Ծիրանի փողը" Պատմվածք, Սարո Զարգարյան, Գյումրու թիվ 1 ավագ դպրոց скачать в хорошем качестве

Ակսել Բակունց "Ծիրանի փողը" Պատմվածք, Սարո Զարգարյան, Գյումրու թիվ 1 ավագ դպրոց

ՀՀ ԿԳՄՍՆ "Գյումրու թիվ 1 ավագ դպրոց" ՊՈԱԿ-ի հումանիտար իրավագիտական հոսքի 11րդ Դ դասարանի աշակերտ Սարո Զարգարյանի կիսամյակային ամփոփիչ գործնական աշխատանքը գրականությունից։ Ուսուցչուհի ՝ Աստղիկ Ալեքսանյան։ "Ծիրանի փողը" պատմվածքի փոխադրությունը։ Հուշեր Ձյանբերդից Ես թերթում եմ ուղեգրությունների իմ տետրը եվ էջերի արանքից հանկարծ զգում եմ սուսամբարի այն չոր ու գորշ տերեվների հոտը, որոնք հանգած մոխրի պես լռել են թղթերի մեջ։ Այդ բույրն ինձ հետ է տանում դեպի բարձրադիր Ձյանբերդը, ուր իմ հոգնած ձիու՝ Ցոլակի հետ բարձրանում էի քարափներով ու առապարներով։ Հիշում եմ, թե ինչպես էր Ցոլակը քրտնած մռութը կոխում սառցահամ ջրերի սպիտակ փրփուրի մեջ, իսկ ես զգում էի լեռնային ջինջ օդն ու ծաղիկների մեջ մոլորված մեղվի հանդարտ բզզոցը։ Ճանապարհին հանդիպեցի մի բարձրահասակ ջրվորի՝ Մուրոյին, որն ուսից կախված հարդի տոպրակով չափում էր առուների ջրի հոսքը։ Նրա թոքերը չոր կաշվի պես ճռռում էին ծխախոտի ծխից, բայց նրա մեջ կար լեռնցու այն հին ու անսասան հպարտությունը, որը նույնիսկ օտար հողում գիտեր իր արտի ամեն մի կարմիր պուտը։ Երբ մտանք գյուղ, մեզ դիմավորեց մի սպիտակ եզ, որի հետեվից մտանք մութ գոմն ու ապա՝ իմ վաղեմի ծանոթի տունը։ Այնտեղ էր փոքրիկ Ազնոն՝ իր ոսկե ծամիկներով։ Մենք նստած էինք բարձր կտուրին, ու ես լսում էի նրա միամիտ պատասխանները. նա կարծում էր, թե Աստված կանաչ ճնճղուկ է, իսկ երկինքը զինջիլով կապված է եզան կոտոշին։ Նրա մեջ ես տեսնում էի լեռնային աշխարհի այն պարզությունն ու մաքրությունը, որը դեռ չէր աղարտվել քաղաքի փոշով։ Իմ ծանոթը պատմում էր իրենց դժվար կյանքի, Մոտկանա երկրից ու Տալվորիկից բերած հուշերի մասին, թե ինչպես են կրակի ու սրի միջով անցել, մինչեվ հասել են այս բարձր քարափներին ու այստեղ հաստատվել։ Հետո ես տեսա նրան՝ Հազրոյին՝ Ձյանբերդի ամենալավ մարդուն։ Նա ուներ լայն ճակատ ու արծվաքիթ, իսկ աչքերը փայլում էին երիտասարդական ավյունով։ Լուսնյակ գիշերով նա վերցրեց իր ծիրանի փողը՝ այն սրինգը, որը նվագել էր դեռ Սասունի քարանձավներում։ Երբ նա սկսեց նվագել, զարթնեց «Յար խուշտան»։ Տղամարդիկ երկու շարքով, ինչպես վիթխարի ապառաժներ, զարկվում էին իրար կրծքով ու ձեռքերով։ Կտուրի գերանները դողում էին այդ հզոր պարից, իսկ Հազրոյի նվագը լցնում էր ամբողջ ձորը՝ պատմելով ե՛վ կորստի դառնության, ե՛վ վերածնվելու անկոտրում կամքի մասին։ Երբ բոլորը գնացին, մենք մնացինք մենակ։ Հազրոն ցույց էր տալիս հեռվում՝ Արարատյան դաշտի վրա երեվացող կրակները, որտեղ թաղված էր իր կինը։ Նա պատմում էր, թե ինչպես է երբեմն իջնում այնտեղ, կրակ վառում գերեզմանին ու նվագում իր սրինգը։ Նրա երգի մեջ կար կարոտ դեպի Մարութա բարձր սարը, բայց նաեվ կար մի մեծ երազանք՝ որ իր թոռնիկը, ում կտակելու էր ծիրանի փողը, ապրի խաղաղ ու ազատ երկրում, որտեղ չկա ոչ թուր, ոչ բռնություն։ Ես փակում եմ իմ տետրը՝ զգալով, որ Ձյանբերդն իմ հուշերում դարձել է մի անպարտելի ամրոց, որտեղ հաղթության երգերն են հնչում։ Հեղինակ՝ Սարո Զարգարյան։