38- 2026 KPSS Tarih HIZLI KISA TEKRAR - Osmanlı Dağılma Dönemi - V - | KPSS, AYT, TYT, YKS скачать в хорошем качестве

38- 2026 KPSS Tarih HIZLI KISA TEKRAR - Osmanlı Dağılma Dönemi - V - | KPSS, AYT, TYT, YKS

KISA KISA TARİH: Osmanlı Dağılma Dönemi V Tanzimat Dönemi ve Padişah Reformları (1839-1876) Osmanlı İmparatorluğu'nun "Dağılma Dönemi" içindeki 1839-1876 yılları, yoğun modernleşme ve demokratikleşme çabalarının yaşandığı Tanzimat Dönemi olarak adlandırılır. Bu süreçte temel hedef; devletin bekasını korumak, azınlık isyanlarını dindirmek ve Avrupa'nın iç işlerine karışmasını engellemektir. 1. Dönemin Siyasi Çerçevesi ve Hukuk Devleti Tanzimat süreci Sultan Abdülmecid ile başlamış, Sultan Abdülaziz ile kurumsallaşmış ve II. Abdülhamit’in Meşrutiyet ilanıyla anayasal bir yapıya evrilmiştir. Tanzimat Fermanı, padişahın kendi gücünün üstünde bir kanun gücü olduğunu kabul etmesiyle Osmanlı’yı bir "Hukuk Devleti" haline getirmiştir. Ancak gerçek anlamda "Anayasal Devlet" statüsü, halkın temsil edildiği meclisin açıldığı I. Meşrutiyet ile kazanılmıştır. 2. Tanzimat ve Islahat Fermanları Bu dönemde iki kritik belge modernleşmenin yönünü tayin etmiştir: Tanzimat Fermanı (1839): Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane Parkı'nda okunmuştur. Müslüman ve gayrimüslim tebaanın kanun önünde eşitliğini, can ve mal güvenliğini esas alır. Askerliği bir "vatan görevi" haline getirmiş ve müsadere usulünü yasaklamıştır. Islahat Fermanı (1856): Kırım Savaşı sonrası Paris Antlaşması sürecinde, tamamen azınlık haklarına odaklanarak yayınlanmıştır. Gayrimüslimlere devlet memurluğu, askerlik ve yerel yönetimlere katılım gibi geniş haklar tanınmış; küçük düşürücü tabirlerin kullanımı yasaklanmıştır. 3. Sultan Abdülmecid Dönemi Reformları Abdülmecid dönemi, devletin sosyal ve ekonomik çehresini değiştiren ilklerle doludur: Ekonomi: İlk kağıt para (Kaime) basılmış, Kırım Savaşı'yla ilk dış borç İngiltere'den alınmış ve ilk banka (Banka-ı Dersaadet) kurulmuştur. Ulaşım ve Eğitim: İzmir-Aydın hattıyla Anadolu’da ilk demiryolu başlamıştır. Mülkiye, Darülmuallimin (erkek öğretmen okulu) açılmış; ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval yayınlanmıştır. Güvenlik: Jandarma, Polis ve Sahil Güvenlik teşkilatlarının temelleri atılmıştır. 4. Sultan Abdülaziz Dönemi ve Kurumsallaşma Avrupa seyahatine çıkan ilk padişah olan Abdülaziz, modern yargı sisteminin temellerini atmıştır: Yargı: Günümüzdeki yüksek yargı organları olan Yargıtay (Divan-ı Ahkam-ı Adliye), Danıştay (Şura-yı Devlet) ve Sayıştay kurulmuştur. Eğitim ve Hukuk: Galatasaray Lisesi açılmış; Ahmet Cevdet Paşa başkanlığında ilk medeni kanun olan Mecelle hazırlanmaya başlanmıştır. Askeri: Yapılan yatırımlarla Osmanlı donanması dünyanın en büyük üçüncü donanması haline gelmiştir. Ekonomi: Ziraat Bankası'nın nüvesi olan Memleket Sandıkları bu dönemde faaliyete geçmiştir. 5. Toplumsal Notlar ve Askerlik Mülteciler: Macar ve Leh mültecilerin Osmanlı'ya sığınması üzerine 1857'de Muhacirun Kanunnamesi çıkarılarak dünyada öncü bir insani duruş sergilenmiştir. Askerlik Sistemi: Zorunlu askerlikte, gitmek istemeyenler için Bedel-i Şahsi (yerine birini gönderme) ve Bedel-i Nakdi (para ödeme) yöntemleri getirilmiş, bugünkü bedelli askerliğin temeli atılmıştır. Kültürel Etkileşim: Süveyş Kanalı'nın açılışı ve diplomatik ziyaretler Doğu-Batı sentezini artırmış; meşhur "Hünkar Beğendi" yemeği bu dönemdeki Fransız-Osmanlı etkileşiminin bir simgesi olmuştur. #tarih #kpss #ösym