XXIII Festiwal Nauki w CFT PAN. Profesor Iwo Białynicki-Birula: Chaos скачать в хорошем качестве

XXIII Festiwal Nauki w CFT PAN. Profesor Iwo Białynicki-Birula: Chaos

XXIII Festiwal Nauki (2019 r.) w Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Profesor Iwo Białynicki-Birula: Chaos. 29 września 2019 r. Słowo "chaos" oznacza po grecku ziejącą głębię, przepaść, czeluść, ale "Chaos" był także imieniem boga (lub bogini), który w greckiej mitologii był odpowiednikiem "wielkiego wybuchu", gdyż od chaosu wziął początek cały wszechświat. Pół wieku temu chaos uzyskał przymiotnik "deterministyczny" i stał się terminem naukowym. Wydawać by się mogło, że deterministyczny chaos jest oksymoronem, to znaczy zlepkiem dwóch wzajemnie wykluczających się pojęć, ale to połączenie stanu totalnego zamętu z pełną przewidywalnością ma jednak racjonalne uzasadnienie. Pełna przewidywalność jest rzeczywiście w deterministycznym chaosie teoretycznie osiągalna, ale za cenę, której nikt nie jest w stanie zapłacić. Dogłębne zrozumienie istoty deterministycznego chaosu stało się możliwe dzięki komputerom i dlatego ta dziedzina wiedzy rozwinęła się stosunkowo niedawno, choć pierwsze domysły na ten temat snuli uczeni już ponad sto lat temu. Komputer jest obecnie podstawowym narzędziem do badania chaosu i będzie on wykorzystany do pokazania na prostych przykładach, na czym polega deterministyczny chaos. Między innymi zostanie wyjaśniony "efekt motyla", jeden z pierwszych przykładów deterministycznego chaosu.