Kurdolog Michael Chyet | "Pêdiviya Kurdan bi Standardkirina Zimên Heye" [BINNIVÎS-4] скачать в хорошем качестве

Kurdolog Michael Chyet | "Pêdiviya Kurdan bi Standardkirina Zimên Heye" [BINNIVÎS-4]

Ev vîdeo bi armanca perwerdeya zimanê kurdî ji kanaleke din hatiye wergirtin û amadekirin. Çavkaniya vîdeoyê:    • Видео   Pêşkêşkar: Îbrahîm Seydo Aydogan [Teksta Vîdeoyê] (Îbrahîm Seydo Aydogan) : Michael Chyet amerîkî ye. Lê belê gava ku bi kurdî dipeyive, ne weke yekî biyanî yan jî dostê kurdan bi kurdî dipeyive. Ew êdî gava ku bi kurdî dipeyive, bi hişmendiyeke wiha dipeyive ku mirov dibêje qey mirov bi kurdekî re dipeyive. A gelekî girîng ew e. Ji ber ku gelek kesên ku bi eslê xwe ne kurd in lê bi kurdî dizanin hene. Em gava ku bi wan re dipeyivin, em weke dostên kurdan behsa wan dikin. Lê Michael êdî ne dostekî kurdan e Jixwe ew bi xwe jî gava ku diçe nava kurdan, li kurdiya wî dinêrin, ji dipirsin dibêjin, "Tu ji ku yî?" Dibêje, "Ez ji Ohio me". Ohio, xelk dibêje qey gundekî Mûşê ye. Ji ber wê, carinan hin kes fam nakin, dibêjin qey em henekan bi wan dikin ku Michael bi rastî jî bi eslê xwe ne kurd e Lê em ê jê bipirsin ka ew çawa fêrî kurdî bû, bila ji me ra behsa wê bike. -Çi bû sebeb ku Michael fêrî kurdî bibe? (Michael Chyet) : Ez gelek hez ji govendên gelêrî dikim, nemaze yên bi def û zirne Û gava ku ez bi qasî bîst salî bûm li Los Angeles, tê bîra min ku carekê min terîfa govendekê dixwend ji "Tirkiye" Û tê de wisa dinivîsî: "Ev govenda hanê ya kêmaniya kurdî ye li rojhilatê Tirkiyeyê." Ez bîst salî bûm, min xwe bi xwe got, "Yanî li Tirkiyeyê ji bilî tirkan gelên din jî hene?" Niha gelekî xeşîm xuya ye lê wan rojan min nedizanî û gava ku min fêm kir ku ew govendên geş ên bi def û zirne ku gelek bi dilê min in yên kurdan in. Bi xwe ez yekser çûm kitêbxaneya zanîngehê û ez li kitêban digeriyam bo hînbûna kurdî, kurmancî. Min kitêba Roger Lescot û Celadet Bedirxan dît bi fransî û ji ber ku min bi fransî jî dizanî, min dikaribû bixwînim. Yanî gava ku çavên min vebûn, min dixwest ne bi tenê zimanê kurdan bizanibim lê çanda wan, stranên wan, zargotin-folklora wan û yanî bi xêra wê ez bûm kurdolog. Ez zimanên Rojhilata Navîn ên din jî dizanim. Ez tirkî û erebî û îbrî û farsî û suryanî jî dizanim û ez kurmancî û soranî û zazakî jî dizanim. Kurmancî nizanim çima lê ew ji hemûyan bêtir nêzîkî dilê min e. (Îbrahîm Seydo Aydogan) : Çi bi fransî be, çi bi îngilîzî be, çi bi rûsî be û çi bi tirkî be; ferhengên heyî têra me dikin ku em peyvên kurdî baş nas bikin? Têra xwe xebatek li ser ferhenga kurdî hatiye kirin? (M. Chyet) Gelek peyvên wisa hene ku bi tenê di ferhengekê de hene Wek mînak li Tûrabdînê bo birûsk yan bo çirûsk "bedelî" dibêjin. Di deverên din de nayê zanîn Min çîrokeke ji Tûrabdînê dixwend, peyva "bedelî" tê de derbas bû. Min bi xwe nedizanî yanî çi? Ez li hemû ferhengên heyî geriyam, bi tenê di ferhenga Torî de hebû. (Î. Seydo Aydogan) Ji ber ku ew jî ji wira ye. (M. Chyet) Belê, lê bê guman wê gavê min li ferhenga xwe jî zêde kir Ji ber ku eger bi tenê di ferhengekê de heye, ew ferheng di destê te de tune be, haya te jê nabe. Gelek peyvên wisa hene ku bi tenê di ferhengekê de hene. Çend jî hene ku qet neketine ferhengan. (Î. Seydo Aydogan) Ez dixwazim pirsekê bikim (M. Chyet) Kerem ke (Î. Seydo Aydogan) Gava ku behsa kurdan dikin, dibêjin zimanê wan qels e Dibêjin zimanê wan ji 40-50 peyvan e Heta di mehkemeyekê de ji Mûsa Enter re dibêjin, "Kuro zimanekî 30 peyvî ye, tu dixwazî bibêjî ev jî ziman e?" Bi rastî jî yekî mîna te ku li ser zimanan xebitiye, jixwe bîsteke din em ê behs bikin.. tu ew qas zimanan dizanî, tu dikarî bibêjî gelo ziman... Aniha ez kurd im, ez bibêjim, "Zimanê kurdî xurt e", xelk ê bibêje, "Ji ber ku tu kurd î tu wiha dibêjî". Lê tu, tu ji derve hatî nava kurdî. Kurdî li gorî te zimanekî xurt e, qels e, çi ye yanî? Mirov dikare xurtî û qelsiya zimanan bibêje ji aliyê peyvan ve? (M. Chyet) Bi dîtina min gelekî dewlemend e Yanî wek mînak bo "bizin" "bizin" heye, "tiştîr" heye, "belendîr" heye, "berx" heye, "kavir" heye (Î. Seydo Aydogan) Elbet, te ji bo peyva "melkes"ê tiştek digot (M. Chyet) A.. gêzî. (Î. Seydo Aydogan) - Erê (M. Chyet) - Gêzî, süpürge bi tirkî (Î. Seydo Aydogan) - Min dît te gelek peyv dane tê de.. (M. Chyet) - Belê, "gêzî" û "kinoşe" û "evlek" û "cerifk" û "şicing" û "sivnik" û heta dawiyê.. Belê, lê pirsgirêkeke din heye ku ez ê îro behs bikim di konferansê de.. Ew jî standardkirina zimên.. Yanî divê ku bo perwerdekirinê ku em yek ji wan bibijêrin ku bibe peyva giştî bo "süpürge" ....