RBI: ભારતની બધી બેન્કોનો 'BOSS' 👑 | મધ્યસ્થ બેન્ક અને તેના કાર્યો | Std 12 Eco Ch 4 | By Dhruvil Sir скачать в хорошем качестве

RBI: ભારતની બધી બેન્કોનો 'BOSS' 👑 | મધ્યસ્થ બેન્ક અને તેના કાર્યો | Std 12 Eco Ch 4 | By Dhruvil Sir

નમસ્તે વિદ્યાર્થી મિત્રો! હું છું ધ્રુવીલ સર અને સ્વાગત છે તમારું આપણી ચેનલ P² Education માં. મિત્રો, જેમ આપણા ઘરમાં વડીલો બધા પર ધ્યાન રાખે છે, તેમ દેશની તમામ બેન્કો પર ધ્યાન રાખવા માટે એક 'સર્વોચ્ચ બેન્ક' હોય છે, જેને આપણે મધ્યસ્થ બેન્ક કહીએ છીએ. ભારતમાં તે RBI (Reserve Bank of India) તરીકે ઓળખાય છે. આજે આપણે સમજીશું કે RBI કયા એવા પાવરફુલ કાર્યો કરે છે જેનાથી આખા દેશનું અર્થતંત્ર ચાલે છે." ૩. મધ્યસ્થ બેન્ક એટલે શું? (What is Central Bank?) વ્યાખ્યા: મધ્યસ્થ બેન્ક એટલે એવી સંસ્થા જેને પ્રજાના સામાન્ય હિત માટે અર્થતંત્રમાં નાણાંના જથ્થાના વિસ્તરણ અને સંકોચનની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હોય. RBI ની વિગત: સ્થાપના ૧ એપ્રિલ, ૧૯૩૫ અને રાષ્ટ્રીયકરણ ૧ જાન્યુઆરી, ૧૯૪૯. ૪. મધ્યસ્થ બેન્કના કાર્યો (Functions of Central Bank) આ કાર્યોને બે ભાગમાં વહેંચી શકાય: A. નાણાકીય કાર્યો (Monetary Functions) ૧. ચલણ બહાર પાડવાનું કાર્ય: ₹૨ અને તેથી વધુની તમામ નોટો છાપવાની સત્તા માત્ર RBI પાસે છે. ૨. સરકારની બેન્ક તરીકે: તે સરકારના એજન્ટ અને સલાહકાર તરીકે કામ કરે છે. ૩. બેન્કોની બેન્ક અને અંતિમ સહાયક: જ્યારે કોઈ પણ વેપારી બેન્કને નાણાકીય મુશ્કેલી પડે, ત્યારે RBI તેને છેલ્લી મદદ પૂરી પાડે છે. ૪. શાખ નિયમનનું કાર્ય: દેશમાં નાણાંનો પુરવઠો અને મોંઘવારીને કાબૂમાં રાખવા માટે તે નાણાકીય નીતિ ઘડે છે. ૫. વિદેશી હૂંડિયામણની જાળવણી: આપણા દેશના રૂપિયાનું મૂલ્ય વિદેશી ચલણ સામે જાળવી રાખવાનું કાર્ય કરે છે. B. બિન-નાણાકીય કાર્યો (Non-Monetary Functions) ૧. નિયમન અને દેખરેખ: દેશની તમામ બેન્કો અને નાણાબજાર પર વોચ રાખવી. ૨. પ્રોત્સાહન આપતા કાર્યો: ગામડાઓ સુધી બેન્કિંગ સુવિધા પહોંચે તેવા પ્રયત્નો કરવા. ૩. સમાવેશી વિકાસ: અર્થતંત્રના દરેક વર્ગના લોકોને બેન્કિંગ સેવાઓ મળે તે માટે જાગૃતિ ફેલાવવી. ૫. વિડિયો ડિસ્ક્રિપ્શન (Video Description) નમસ્તે વિદ્યાર્થી મિત્રો, આજના વિડિયોમાં આપણે ધોરણ ૧૨ અર્થશાસ્ત્રના પ્રકરણ ૪ ના સૌથી મહત્વના પ્રશ્ન 'મધ્યસ્થ બેન્ક અને તેના કાર્યો' વિશે ચર્ચા કરી છે. આ પ્રશ્ન પરીક્ષામાં ૫ માર્કસ માટે વારંવાર પૂછાય છે. Topics Covered: મધ્યસ્થ બેન્કનો અર્થ અને તેની સ્થાપના. RBI ના નાણાકીય કાર્યો (ચલણ બહાર પાડવું, સરકારની બેન્ક વગેરે). RBI ના બિન-નાણાકીય કાર્યો. જો તમને ધ્રુવીલ સરની સમજાવવાની પદ્ધતિ ગમી હોય તો વિડિયોને Like અને Share કરજો! આપણી ચેનલ P² Education ને Subscribe કરવાનું ભૂલતા નહીં. #DhruvilSir #PSquareEducation #Std12Economics #RBIFunctions #GSEB #GujaratiMedium