Қоғамды радикалдық бағытқа итермелейтін биліктің өзі!Сәрсенбілік эфир. скачать в хорошем качестве

Қоғамды радикалдық бағытқа итермелейтін биліктің өзі!Сәрсенбілік эфир.

Қоғамды радикалдандыратын – биліктің өзі Билік өкілдерінің азаматтық қоғам белсенділеріне, өз пікірін ашық білдіретін әрбір адамға «радикал», «агрессивті» деген көзқараспен қарайтыны бұрыннан байқалады. Бейбіт митингке шығып, алаңда тұрып өз шындығын айтқан азаматты билікке қарсы, қоғамдық тұрақтылықты бұзушы, популист ретінде қабылдау тенденциясы қалыптасқан. Алайда шын мәнінде бұл солай ма? Біріншіден, қоғамдағы болып жатқан үдерістерге қатысты өз көзқарасын білдіру, мемлекеттік саясатқа сын айту – әрбір азаматтың конституциялық құқығы, тіпті белгілі бір деңгейде азаматтық парызы. Бұл – дамыған қоғам үшін қалыпты құбылыс және ол демократиялық принциптердің ажырамас бөлігі ретінде қабылдануы тиіс. Ал қоғамда наразылықтың, ашу-ызаның күшеюіне не себеп? Негізгі фактор – биліктің өз әрекеттері мен шешімдері. Жеке өз басыма келер болсам, менде биліктегі нақты бір тұлғаға деген өшпенділік немесе жеке реніш жоқ. Маған күш қолданған құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне де, негізсіз айып таққан прокуратура өкілдеріне де, дәлелдерімді елемей шешім шығарған сот жүйесіне де жеке кек сақтамаймын. Яғни, мәселе жеке адамдарда емес, мәселе – жүйеде (системада). Егер мемлекет басшысы жиі айтып жүрген «қоғам тұрақтылығы», «бейбітшілік», «ел тыныштығы» сияқты ұрандар шынайы мазмұнға ие болса, онда ең алдымен билік азаматтық қоғаммен инклюзивті диалог орнатып, түрлі пікірлерді ескеретін ашық саяси коммуникацияға көшуі тиіс. Билік пен азаматтық қоғам бір-біріне қарсы тұрған күштер емес. Керісінше, олар – біртұтас қоғамдық жүйенің серіктес элементтері. Алайда бүгінгі жағдайда екі тараптың арасында поляризация күшейіп отыр: – биліктің кей дұрыс ісін қолдағандарды қоғам сынайды; – билікті сынағандарды билік маргинализациялауға тырысады. Бұл – қауіпті тенденция. Бұл – жүйелік дағдарыстың белгісі. Алдағы сайлау да шешуші кезең болуы мүмкін. Егер ұзақ жылдар бойы қалыптасқан статус-кво өзгермей, саяси жүйе жаңармай, тек лоялды кандидаттар ғана іріктелсе, онда бұл мемлекет үшін институционалдық деградацияға алып келуі ықтимал. Себебі пікір алуандығы жоқ, шынайы бәсекелестік болмаған Парламент – тиімді шешім қабылдай алмайтын, әлсіз институтқа айналады. Сондықтан билік элитасы бұл мәселеге стратегиялық тұрғыдан қарап, саяси модернизация қажеттігін терең түсінуі тиіс.