Pycardano: Basic Concepts in Blockchain (Part 2) скачать в хорошем качестве

Pycardano: Basic Concepts in Blockchain (Part 2)

PYCARDANO COURSE HANDOUT Module 1: Overview & Fundamentals Video 07: Basic Concepts in Blockchain (Part 2) Chủ đề: Data Structures & The UTxO Model 1. MÔ HÌNH UTxO (UNSPENT TRANSACTION OUTPUT) Đây là khái niệm quan trọng nhất để lập trình giao dịch thành công. So sánh tư duy Account Model (Ethereum/Bank): Cập nhật số dư (Balance Update). Giống bảng Excel. UTxO Model (Cardano/Cash): Tiêu hủy đầu vào 🡪Tạo đầu ra mới. Giống tiêu tiền mặt. Cơ chế hoạt động Mỗi UTxO là một "cục tiền" nguyên khối. Input: Là UTxO chưa tiêu. Khi dùng làm Input, nó bị tiêu hủy hoàn toàn. Output: Là UTxO mới được tạo ra. Quy tắc cân bằng: Input_Total = Output_Total + Fee Change Address (Địa chỉ tiền thối) Nếu Input (500 ADA) lớn hơn số tiền cần chuyển (10 ADA), bạn BẮT BUỘC phải tạo một Output trả lại (490 ADA - Fee) cho chính mình. Cảnh báo: Nếu quên tạo Change Output, toàn bộ số tiền thừa sẽ bị mất (xem như phí giao dịch). 2. TRANSACTION & BLOCKS (GIAO DỊCH & KHỐI) Cấu tạo Giao dịch (Transaction Anatomy) Một giao dịch hợp lệ bao gồm: Inputs: Danh sách tham chiếu UTxO (TxHash + Index). Outputs: Danh sách người nhận (Address + Value). Fee: Phí mạng lưới (tính theo Byte). TTL (Time-to-Live): Thời hạn hiệu lực của giao dịch. Witnesses: Chữ ký số (Signatures) từ ví người gửi. Khối (Blocks) 1. Block Header (Phần đầu): Chứa Metadata: Slot number, Block Height. PrevHash: Mã băm của khối trước (Tạo nên dây xích Blockchain). Ứng dụng: Các ví Light Wallet (như Nami, Yoroi) chỉ tải Header để đồng bộ cho nhanh. 2. Block Body (Phần thân): Chứa danh sách các Giao dịch (Transactions). Đây là nơi code Python của bạn gửi dữ liệu vào. Constraints (Giới hạn): Kích thước tối đa: ~90KB / Block. Dev Note: Phải tối ưu kích thước giao dịch (Tx Size) để không bị mạng lưới từ chối. 3. WALLETS & ADDRESSES (VÍ & ĐỊA CHỈ) Trong Cardano, ví (wallet) không chứa tiền. Điều mà wallet thực sự chứa là: (1) Private keys Khoá bí mật để ký giao dịch Không bao giờ rời khỏi thiết bị người dùng Ai có private key → sở hữu tài sản (2) Public keys Được dùng để sinh ra địa chỉ (address) Có thể công khai mà không ảnh hưởng đến bảo mật (3) Metadata của tài khoản Danh sách UTxO đang thuộc ví Lịch sử giao dịch Network (mainnet/testnet) Seed phrase (24 từ) → sinh ra toàn bộ ví ➡️ Wallet chỉ là bộ sinh khoá + trình quản lý UTxO, không phải "ngân hàng" giữ tiền. Ví phân cấp xác định (HD Wallet) Sử dụng chuẩn BIP-39. Từ 1 chuỗi Seed Phrase (24 từ khóa), có thể tạo ra cây thư mục chứa vô số cặp khóa Private/Public. Cấu trúc Địa chỉ (addr1...) Địa chỉ Cardano bao gồm 2 phần ghép lại: Payment Credential (Payment Part): Là Hash của Public Key. Quyết định ai có quyền tiêu tiền. Staking Credential (Staking Part): Là Hash của Stake Key. Quyết định quyền ủy thác (Delegation) và nhận thưởng. Lợi ích: Tách biệt quyền tiêu tiền và quyền Staking (Liquid Staking).