VIẾNG BẢO TÀNG QUANG TRUNG & ĐÀI KÍNH THIÊN TÂY SƠN GIÁP TẾT BÍNH NGỌ 13.2.2026 скачать в хорошем качестве

VIẾNG BẢO TÀNG QUANG TRUNG & ĐÀI KÍNH THIÊN TÂY SƠN GIÁP TẾT BÍNH NGỌ 13.2.2026

VIẾNG BẢO TÀNG QUANG TRUNG & ĐÀI KÍNH THIÊN TÂY SƠN GIÁP TẾT BÍNH NGỌ 13.2.2026 Nhớ hôm ngồi dịch sang tiếng Anh câu nói nổi tiếng của Vua Quang Trung: “Đánh cho để dài tóc, Đánh cho để đen răng, Đánh cho nó chích luân bất phản, Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn, Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”. …Ai học sử Việt ít nhiều đều biết bối cảnh ra đời của câu nói này. Cuối năm 1788, nhà Thanh lấy cớ “phù Lê” đã đưa hơn 20 vạn quân sang xâm lược Đại Việt. Quân Thanh nhanh chóng chiếm Thăng Long, lập Lê Chiêu Thống làm vua bù nhìn. Trước tình thế đó: Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung. Tổ chức lễ tế cáo trời đất, tuyên bố xuất quân. Trong buổi duyệt binh và hiệu triệu tướng sĩ, ông đọc lời thề chiến đấu, trong đó có đoạn tuyên ngôn nổi tiếng nói trên. Nhân đây xin giải thích ý nghĩa từng câu để các bạn trẻ có thể thấu hiểu ý nghĩa của lời hiệu triệu trên: “Đánh cho để dài tóc, Đánh cho để đen răng”. Dài tóc, đen răng là phong tục truyền thống của người Việt; trong khi đó nhà Thanh Trung Quốc thời ấy bắt cạo trán, để đuôi sam, coi phong tục Hán – Mãn là “chuẩn mực”. Vì vậy câu này có nghĩa đánh đuổi giặc Thanh để giữ gìn bản sắc dân tộc, không bị đồng hóa văn hóa… “Đánh cho nó chích luân bất phản, Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn”. Chích luân bất phản nghĩa là: bánh xe chiến xa không quay về được; Phiến giáp bất hoàn là một mảnh áo giáp cũng không còn. Tức là đánh cho quân Thanh xâm lược thảm bại, không còn đường rút, không sót một mống giặc… “Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ” nghĩa là: Đánh cho sử sách biết rằng nước Nam anh hùng là nước có chủ. Khẳng định chủ quyền quốc gia… … Dịch ngay câu đầu mình thấy lúng túng. Chuyện để tóc dài thì từ thời Văn Lang – Âu Lạc, người Việt đã quen để tóc dài, búi hoặc thả tự nhiên. Tuy nhiên đến đoạn “răng đen” làm mình ngồi nhấm hết ly cà phê trước máy tính. Không lẽ dịch “Fight so that our teeth may stay black” nghe ‘gúm’ quá, nhất là người Âu Mỹ và lũ trẻ sinh ra và lớn lên ở hải ngoại. Cuối cùng mình cũng chọn được từ thích hợp “Fight so that our teeth may stay bright”, chữ Bright là sáng, bóng nghe hợp thời đại hơn… Vì vậy lời hiệu triệu trên có thể dịch sang Anh ngữ như sau: “Fight so that our hair may remain long, Fight so that our teeth may stay bright, Fight so that their wheels never turn back, Fight so that not a single piece of armor returns, Fight so that history shall know: The Southern nation has its own true heroes and sovereign”. QUY NHƠN 14.2.2026 LÊ BÍCH SƠN kính đề