Απόστολος Καψάλης: Κρίση αδιεξόδου; Για το μέλλον του ελληνικού συνδικαλισμού скачать в хорошем качестве

Απόστολος Καψάλης: Κρίση αδιεξόδου; Για το μέλλον του ελληνικού συνδικαλισμού

6 Φεβρουαρίου 2026 - «Θα είναι σαν να έχουμε συλλογικές συμβάσεις, αλλά δεν θα έχουμε!». Δεν χρειάζεται να έχει κανείς μαντικές ικανότητες ή να καταφεύγει σε χρησμούς. Το μέλλον των συλλογικών εργατικών δικαιωμάτων διαγράφεται από καιρό με μεγάλη ευκρίνεια. Η ιδεολογική στόχευση της επισπεύδουσας δύναμης είναι προφανής: η επιβολή μιας συνθήκης παρατεταμένης κοινωνικής ειρήνης, όχι διά της δικαιοσύνης αλλά διά της πυγμής, όχι διά της συναίνεσης αλλά διά της επιβολής. Με συνδικαλιστική αφωνία, κινηματική νηνεμία και πολιτική σιωπή. Χωρίς διεκδικήσεις και αμφισβητήσεις της αγιότητας των επιστημονικών δεδομένων και της αυθεντίας των αριθμών. Ενδεχομένως με μικρή ποσοστιαία αύξηση του εξαιρετικά χαμηλού σήμερα ποσοστού κάλυψης από συλλογικές συμβάσεις, αλλά με ζητούμενο το περιεχόμενο τους όσον αφορά τα μισθολογικά και τα θεσμικά ζητήματα. Θα διενεργούνται συλλογικές διαπραγματεύσεις αλλά ανελεύθερες, εφόσον το ισχυρό μέρος θα επιβάλει με άνεση τους δικούς του όρους. Το αδύναμο μέρος δεν θα μπορεί ούτε να απεργήσει ούτε να συνδικαλιστεί ελεύθερα για να πιέσει κάπως για τις δικές του διεκδικήσεις. Οι αποδοχές, και δη οι κατώτατες, ενδεχομένως να υπολογίζονται με όριο την ακραία φτώχεια, αλλά όλες οι υπόλοιπες παράμετροι της εργασιακής σχέσης (προφανώς και με οικονομικό αντίκτυπο) θα αποδομούνται σε ένα ατέρμονο σπιράλ απορρύθμισης των ατομικών όρων εργασίας δια της νομοθετικής οδού. Ορισμένα από τα ισχυρά ή μαζικά συνδικάτα θα συμμετέχουν σε διαδικασίες κατ’ ευφημισμό «διαλόγου» με παρεπόμενη συνέπεια την καθιέρωση συνδικάτων-εταίρων με επαγγελματίες συνδικαλιστές, αλλά χωρίς συνδικαλισμένους και χωρίς ζωντανές διαδικασίες άμεσης εσωτερικής δημοκρατίας. Το μέλλον επιφυλάσσει μια συνθήκη περαιτέρω περιθωριοποίησης, χωρίς υποκατάσταση αλλά με παραπληρωματικές αλλοιώσεις της λειτουργίας των ελληνικών συνδικάτων, τα οποία θα εντρυφούν σε μια στρατηγική δυϊσμού με έμφαση στις ήδη ενταγμένες ή «προστατευμένες» ζώνες της μισθωτής εργασίας πίσω από τη βιτρίνα μιας παραπειστικής αναζωογόνησης. Είναι όμως αναστρέψιμη αυτή η πορεία αδιεξόδου;