Բաքվի Ուրացված Հերոսը - Գեներալ Լայնել Դանսթերվիլ - General Lionel C. Dunsterville - in Armenian скачать в хорошем качестве

Բաքվի Ուրացված Հերոսը - Գեներալ Լայնել Դանսթերվիլ - General Lionel C. Dunsterville - in Armenian

Դր. Հայկ Ա. Մարտիրոսյանը Թորքիում` Դեվոն, գտել է գեներալ Լայնել Դանսթերվիլի շիրիմը, մաքրել ու կարգի բերել այն և հարգանքի տուրք մատուցել բրիտանական բանակի հերոս զորահրամանատարին։ Այդ դրվագը պարզ այց չէ Դանսթերվիլի շիրիմին, որ վաղուց լքված է Անգլիայի ծայր հարավ-արևմուտքում։ Այդ տեսադրվագը պատմության վերհանում է, եթե կուզեք` բացահայտում։ Հայերի համար մոտ մեկժամյա պատմություն-բացահայտում է սա մի դրվագի, երբ բրիտանական զորքը փրկել էր հազարավոր կոտորվող հայերի, բաց էր պահել գաղթի ճամփաները, որ թաթարա-թուրքական զորամիավորումները չջարդեն փախչող հայերին և եկել էր Բաքու` Բաքուն հայկական պահելու համար։ Բրիտանական զինուժը ջլատված էր, իսկ հիմնական ռազմական թատերաբեմը Միջագետքում էր։ Եվ այնուամենայնիվ 1917-ին գլխավոր շտաբը մի փոքր` խիստ էլիտար զորախումբ կազմեց և հռչակավար գրող Ռադյարդ Քիփլինգի մերձավոր մանկության ընկերոջը` ոչ շատ հայտնի գեներալ Լայնել Դանսթերվիլի հրամանատարությամբ այն ուղարկեց Այսրկովկաս` հայերին օգնելու` Բաքուն հայկական պահելու համար։ Գլխավwր շտաբում կային գործիչներ, որ կարծում էին, որ հայերը ոչ մի կերպ չեն կարող կազմակերպվել և որ գործն անիմաստ է, բայց Դանսթերվիլը անհողդողդ էր։ Բաքուն անհրաժեշտ էր պաշտպանել առաջացող Իսլամի բանակից, որ թուրք-թաթարական կորպուս էր, իսկ հայերը դաշնակիցներ են, որոնք, որպես Բաքվի նավթի տերեր` շատ ավելի ձեռնտու են Բրիտանիային, քան կլինեն հակառակորդ Թուրքիայի վասալ տեղական թաթար-ադրբեջանական տարրերը։ Թե ինչ կատարվեց հետո` դարձյալ արձանագրում է ռուսական պրոպագանդայի հաղթանակը հայկական մտքի նկատմամբ։ Ըստ այդ թեզի` Դանսթերվիլը փախավ` միայնակ թողնելով հայերին, որոնք էլ այնուամենայնիվ կոտորվեցին։ Մինչդեռ իրականությունը բոլորովին այլ է։ Եվ անչափ հիշեցնում է մերօրյա հոգեբանության դրսևորումը։ Այն` ինչ կա Հայաստանում և սփյուռքում այսօր` նույնությամբ առկա էր և հարյուր տարի առաջ Բաքվում։ Բոլորը մեղավոր են` բացի նրանցից, որոնց պարտքն է գործ անել, բայց չեն անում` իրենց փրկությունը պահանջելով և պատվիրակելով այլոց։ Բոլորին` բայց ոչ իրենց։ Դանսթերվիլի հուշագրությունը նույնպես մոռացված է։ Այն, սակայն ողբերգական մի կոթող է այն մասին` թե ինչպես է հնարավոր ինքնակործանվել` և դրա համար որևէ պատասխանատվություն չստանձնել` ողջ մեղքը բարդելով ոչ անգամ ջարդարարի, այլ տվյալ պարագայում` հենց սեփական դաշնակցի վրա։ Գեներալ Դանսթերվիլը հայոց պատմության ամենաողբերգական կերպարներից մեկն է թերևս։ Մարդ, որ աննկարագրելի ջանքեր գործադրեց հայերին օգնելու, փրկելու համար, որին սակայն նզովեցին, հայհոյեցին, իսկ հետո նաև դավաճան հռչակելով` լիակատար մոռացության մատնեցին։ Սովորականի պես ... Դր. Վահրամ Հարությունյան, Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն Dr. Vahram Harutyunyan, London, United Kingdom Flag Studio, Ուելս, Միացյալ Թագավորություն Flag Studio, Wales, United Kingdom https://flagstudio.co.uk ԻնտերՓրինթ, Հայաստան InterPrint, Yerevan, Armenia interprint.am www.facebook.com/interprint.am +37495288444 Movses Khorenatsi Street, 28, Yerevan, Armenia Նարինե Փոլադյան, Բեյրութ, Գյումրի Narine Poladian, Beirut, Gyumri www.facebook.com/narine.poladian Իզաբելլա Նալչաջյան, Միլան, Իտալիա Izabella Nalchajyan, Milano, Italy