Samağır Noyan ve Bünyan'ın Samağır Köyü (13. Yüzyıl) скачать в хорошем качестве

Samağır Noyan ve Bünyan'ın Samağır Köyü (13. Yüzyıl)

Samağır Noyan ve Bünyan'ın Samağır Köyü Anlatan: Seyit Burhanettin AKBAŞ Samağar Noyan, 1265-1277 yıllarında Abaka Han tarafından İlhanlı komutanı sıfatı ile Anadolu’ya gönderilen bir emirdir. Samağar Noyan, 13. yüzyılda İlhanlılar adına Kayseri merkez olmak üzere Anadolu’yu yönetmiştir. Prof. Zeki Velidi Togan, Samağar Noyan’ın Kara Tatar kabilesinin tümen beyi olduğunu ifade ederek O’nun Moğol kökenli olduğunu belirtirken, Prof.Dr.Ahmet Temir, Samağar Noyan’ın Türkistanlı cesur bir Türk olduğunu belirtiyor ve Samağar isimli bir Tunguz obası bulunduğunu, ayrıca Türkistan’da Hocend ile Ahsikat arasında (Hocend-Nemengan yolu üzerinde) bugün bile adını muhafaza eden Samağar isimli bir köy bulunduğunu ifade ediyor. Samağar Noyan, valiliği sırasında Anadolu’yu adaletle yönetmiştir. lll. Gıyaseddin Keyhüsrev’in vezirleri Fahreddin Ali ve Muineddin Pervane’nin memleketi tam salahiyetle yönetmelerini sağlamış, onlara yardımcı olmuştur. Samağar Noyan hakkında Aksarayi: “Adil emir ve kamil yarguçı idi.” diyerek onun halka adaletle davrandığından bahsediyor ve halktan gasp edilen malların halka iade edilmesini sağladığı için halkın muhabbetini kazandığından bahsediyor. Samağar Noyan, 1265-1277 yılları arasında Müslüman olan bir noyandır. Mevlana’nın oğlu Sultan Veled, her beytin sonu “Beğimiz bizi unutma” nakaratlı bir kaside yazmış ve Samağar Noyan’a ithaf etmiştir. Sultan Veled, Samağar Noyan’ı akıl ve adalette örneği pek nadir görülen bir insan, ezelden seçilmiş bir hükümdar olarak vasıflandırıyor ve “Samağar Ağa” diye isimlendiriyor. 1277 yılında Anadolu’ya gelen Kölemen (Memlük) Sultanı Baybars, Anadolu’dan Moğolları atmak ve Selçuklu Türklerine yardım etmek istemiştir. Lakin Selçukluların kararsız davranışları onu sinirlendirmiş ve Anadolu’yu terk etmiştir. Bu sırada Anadolu valisi olan Samağar Noyan’ın Baybars’ın gelişi ile birlikte maiyetindekilerle birlikte bugün Samağar köyünün bulunduğu alana geldikleri ve buraya yerleştikleri zannediliyor. Böylece köyün Samağar adıyla ilk kuruşu M.1277 tarihine götürülmektedir. Samağar Noyan’ın hanımının adı Kutlak’tır. Nuhiy veya Numey adında bir kızı, Arap ve İcil adında iki oğlunun bulunduğu bilinmektedir. Prof.Ahmet Temir ise, İcil’i torunu olarak göstermektedir. Oğlu Arap Noyan’ın Baybars’ın Anadolu’yu terketmesinden sonra Sivas vilayetinin sahibi gibi iş gördüğü söylenmektedir. Eflaki, Arap Noyan için “Samağar Noyan’ın oğlu Arap, Sivas şehrinin hakimi ve Çelebi’nin samimi müridi idi.” diyerek Arap Noyan’ın Arif Çelebi’nin müridi olduğunu ve Mevlevi tarikatına mensup olduğunu anlatıyor. Prof.Faruk Sümer, Samağar köyü hakkında şunları söylüyor: “Moğol umumi valilerinden Samağar Noyan’ın yazları burada oturduğu anlaşılıyor. Çünkü, Pazarören’in 10 km. batısındaki Samağar köyü, muhtemelen onun adını taşıdığı gibi, köyün güneyindeki dağ da aynı ad ile anılır. Hatta bu son husus dirayetli ve aynı zamanda âdil bir emir olan Samağar Noyan’ın bu dağda gömülmüş olduğunu gösterebilir.” demektedir. Prof. Ahmet Temir ise, Kayseri’de Samağar isimli bir köyün bulunmasını, hatta Samağar adı taşıyan insanların olmasını Samağar Noyan’dan kalan hatıralar olarak değerlendiriyor. Prof.Dr. Harun Güngör ise, Kayseri’de kutsal mekanlar üzerine yürüttüğü çalışmasında, Samağar köyünde halkın “Abdurrahman Gazi Türbesi” dediği türbeye “Samağar Sultan Türbesi (Kümbeti)” adını veriyor. Böylece Samağar Noyan’ın bu türbede yattığı şeklindeki görüş daha da ağırlık kazanmış oluyor. Eraslan Dede’ye (Abdurrahman Eraslan) ve Eğitmen’e “Bu türbede yatan kimdir?” diye sorduğumuzda ise, cevap olarak “Battal Gazi’nin ileri gelen adamlarından Abdurrahman Gazi’dir.” veya “Melik Gazi’nin ileri gelen adamlarından Abdurrahman Gazi’dir.” şeklinde cevaplar aldık. Anlaşılıyor ki köyde Battal Gazi ile ilgili anlatılanlarla Melik Gazi ile ilgili anlatılanlar iyice birbirine karışmış. Bununla birlikte Samağar Noyan’ın 1265-1277 yılları arasında Müslüman olduğu düşünülürse, Müslüman olduktan sonra “Abdurrahman” adını alması pekala mümkündür.