Сейдалы Оразалин туралы қызы Сафура Қыдырбекованың естелігінен (Өмір-өнеге) скачать в хорошем качестве

Сейдалы Оразалин туралы қызы Сафура Қыдырбекованың естелігінен (Өмір-өнеге)

Сейдалы Оразалыұлы 1884 жылы Ақтөбе облысы, Әйтеке би ауданы, Қияқты ауылында дүниеге келген. 1889-1894 жж мұсылманша сауатын ашқан. 1894-1903 жж Қарабұтақ ауылындағы екі сыныптық орыс-қазақ училищесін бітірген. (Кей деректерде Орынбор семинариясы) 1904-1907 жж Қазан университетінің тарих-филология факультетіне оқуға түскен. Алайда РСДЖП-ның жасырын саяси жиындарына қатысып, меньшевиктік платформаны қолдағаны үшін оқудан шығарылған. Ырғыз-Торғай-Шалқар-Қарабұтақ аудандарында хатшылық қызмет атқарған. 1917 жылы шілде-қазан айларында Орынборда өткен I-II Жалпықазақ съезіне Ырғыз-Қарабұтақ өңірінен делегат болып қатысқан. «Қазақ» газетінің Батыс Қазақстандағы редакторы болды. 1917 жылы Алаш партиясы құрылғаннан кейін, Алашорданың Батыс бөлімшесінің Ақтөбе губ. өкілі болып жұмыстар атқарған. Бақсайыс-Талдық-Темірастау-Қарасай болыстарында іс жүргізуші, аудармашы болып еңбек еткен. 1917-1923 жылдарда уездік азаматтық комитетінің жер бөлімінің мүшесі, Болыстық жер басқармасы, болыстың атқару комитеті басқармасының бастығы болып жұмыс атқарған. 1920 жылы РКП(б) мүшесі болып, 1921 жылы «Алашорда партиясының белсендісі», «ұлтшыл», «діншіл» деген айыппен шығарылған. Кейін Қыналыкөл ауылдық мектебінде мұғалім болған. 01.10.1924 ж Аралтоғай ауылында немере ағасы Нұрмаханов Смағұл екеуі Кеңес еңбек мектеп-интернатын ашқан. 14.02.1927 ж «халық жауы» деген айыппен 10 айға темір торға тоғытылып, РСФСР қылмыстық кодексінің 59-7, 91 баптары бойынша қудаланып, ОГПУ шешімімен Владимир губ. Суздаль қаласына 3 жылға жер аударылды. Жоғары кеңеске жазған арыз хаты бойынша 1933 жылы Орынбор обл. Орск қаласына (Дамбар ауылы) аударылды. Өкпе ауруынан 17.05. 1937 ж дүние салды. 13.08.1990 ж «Жаппай қуғын-сүргін құрбандарының құқығын қайта жаңғырту» атты КСРО Президентінің жарлығымен 20.11.1992 ж Сейдалы Оразалыұлы ресми түрде ақталды. 1997 жылғы «Жалпы ұлттық татулық пен саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу жылы» атты ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың жарлығымен Ақтөбе облыстық прокуратурасының архивінен тиісті материалдар табылды. 1998 жылғы «Халық бірлігі мен ұлттық тарих жылы» атты ел басының жарлығымен 13 маусымда Қарабұтақ ауылының көшесіне, Аралтоғай мектебіне есімі берілді.