Алаңға мыңдаған адамды алып шыға аламын!Қазақ тілі нәзік тақырып. скачать в хорошем качестве

Алаңға мыңдаған адамды алып шыға аламын!Қазақ тілі нәзік тақырып.

Мыңдаған адамды алаңға алып шыға аламын! Кешегі Ішкі істер вице-министрі, бүгінгі сенатор Мұрат Қожаев тарапынан айыппұлды толық өндіріп алу жөніндегі бастама қоғамда қызу талқылау туғызып, әлеуметтік резонанс қалыптастырды. Бұл ұсыныс азаматтардың бір бөлігінің наразылығын тудырды. Көшеде еңбек етіп жүрген такси жүргізушісі ретінде маған да бұл бастама ұнамады. Дегенмен аталған норма құқықтық күшіне енеді деп ойламаймын. Соған қарамастан, Үкіметке айтар ескертуім бар. Әлеуметтік-экономикалық қысымды күшейтіп, өзін-өзі асырап отырған азаматтардың мүддесіне селқос қарауды тоқтату қажет. Қоғамдық тұрақтылық – әкімшілік айыппұлдар мен фискалдық қатаңдату арқылы емес, әлеуметтік әділеттілік пен сенім капиталы арқылы қамтамасыз етіледі. Революциялық көңіл-күй алдын ала жоспарланбайды. Ол кейде тұрмыстық мәселенің өзінен – бағаның өсуінен немесе кездейсоқ жанжалдан да туындауы мүмкін. Бұл – әлеуметтік психология мен бұқаралық динамиканың заңы. Наразылық әлеуеті жоғары қоғамда репрессивті шараларды күшейту стратегиялық тұрғыдан қауіпті. Мемлекеттік шешімдер қабылданғанда мемлекетшілдік ұстаным, саяси жауапкершілік және тәуекелдерді бағалау қағидаты басшылыққа алынуы тиіс. Қазіргі таңда, Жаңа Конституция талқыланып жатқан кезеңде, тіл мәселесі бойынша мыңдаған адамды алаңға шығару мүмкін екенін жақсы түсінемін. Өйткені тіл – ұлттық идентичность пен мәдени егемендіктің өзегі. Бұл тақырып қоғамда жоғары эмоционалдық мобилизациялық әлеуетке ие. Алайда мен бұл мәселеге популизм немесе саяси капитал жинау құралы ретінде емес, тәуелсіздік пен институционалдық тұрақтылық тұрғысынан қараймын. Иә, мұндай әрекет үшін қылмыстық іс қозғалып, сотталу қаупі болуы мүмкін. Бірақ тіл үшін сотталу-кей ортада символдық капитал мен қоғамдық легитимділік әкелуі ықтимал. Былайша айтқанда тіл мәселесін көтерсең авторитетке айналасың, сол себепті түрмеге қамалудан қорқатын жөнім жоқ. Соған қарамастан, мен үшін жеке беделден гөрі мемлекеттің тұтастығы қымбат. Себебі алаңға шыққан халықты толық бақылауда ұстау мүмкін емес. Бұқаралық процестерде басқарылмайтын факторлар көп. Наразылық толқынын әлдебір саяси радикал топтар немесе деструктивті күштер өз мүддесіне пайдаланып кетуі ықтимал екенін жоққа шығармаймын. Бұл – гибридті ықпал ету технологиялары заманында ерекше ескерілетін фактор. Сондықтан әр сөз бен әр әрекет қоғамдық қауіпсіздік және ұлттық мүдде тұрғысынан саралануы тиіс. Ал билік өкілдері не ойлайды? Әкімшілік қысымды күшейту арқылы қоғамдық келісімді сақтауға бола ма? Күштік тәсілдің ұзақмерзімді салдары есепке алына ма? Әлеуметтік шаршау мен құқықтық нигилизмнің тереңдеу қаупі бағаланып отыр ма? Мемлекетшілдік – тек риторика емес, ол саяси инклюзивтілік, қоғамдық диалог және азаматтық қоғам институттарымен серіктестік орнату арқылы көрінеді. Азаматтық қоғамды оппонент емес, серіктес ретінде қабылдау – саяси модернизацияның алғышарты. Дөңгелек үстел форматындағы ашық диалог, қоғамдық тыңдаулар, кері байланыс тетіктері – шиеленістің алдын алатын өркениетті механизмдер. «Бір ел – бір тағдыр» қағидаты декларативті ұран болып қалмай, нақты саяси практикаға айналуы тиіс. Тек осылай ғана ықтимал қауіптердің алдын алып, тәуелсіздікті институционалдық тұрғыдан нығайтуға болады.