3. Davlat, polis, demokratiya, qonunlar tushnchalari | Kriton Dialogiga kirish | скачать в хорошем качестве

3. Davlat, polis, demokratiya, qonunlar tushnchalari | Kriton Dialogiga kirish |

Kriton dialogi uchun asosiy tushunchalar | FALSAFA O‘ta qisqa tanishtiruv 2-bob | #1000kitob Loyihamizni quvvatlash uchun HUMO 9860 0101 0562 6500 00:00:00 | Kirish va asosiy vazifa Suqrot davridagi davlat tushunchasi bilan hozirgi zamondagi davlat tushunchasi o'rtasidagi farqni aniqlash. Kriton dialogini muhokama qilishda bu farqlar va birlashtiruvchi jihatlarni tahlil qilish. 00:01:30 | "Davlat" va "Polis" tushunchalari O'zbek tilida "davlat" arab tilidan (boylik, farovonlik), rus tilida "gosudarstvo" (hukmronlik), ingliz tilida "state" (maqom, tuzum). "Polis" - yunon tilida ko'plikning jamlanishi, jamoa ma'nosida. 00:04:26 | Polisda qonunlar va an'analar tizimi Polisda qonunlar deb mifologik ajdodlar tomonidan o'ylab topilgan an'analar tushuniladi. Bu an'analar protsedura ishlari - takliflar qanday chiqarilishi, muhokama qilinishi va qarorlar qabul qilinishi tartibini belgilaydi. 00:05:00 | Polis - diniy jamoa Polisning muhim jihati - bitta dinga bo'ysungan fuqarolarning jamoasi. Agar fuqaro polisning dinidan chiqsa yoki ishonmayman desa, avtomatik ravishda polisdan chetlashtiriladi. 00:06:10 | Qadimgi va zamonaviy demokratiya farqi Suqrot, Platon va Aristotel aytgan demokratiya hozirgi demokratiyaga mos kelmaydi. Fuqaro bo'lish uchun nafaqat dinni qabul qilish, balki ota-onasining ham fuqaro bo'lishi kerak. Begona odam dinni qabul qilgani bilan fuqaro bo'la olmaydi. Fuqaroning imtiyoz va majburiyatlari bor. 00:09:30 | Afinadagi fuqarolar sonining tahlili Afinada 300-500 ming odam yashagan bo'lsa, haqiqiy fuqarolar faqat 30-40 ming, ya'ni 10-15% bo'lgan. To'g'ridan-to'g'ri demokratiyada har bir fuqaro siyosiy hayotda ishtirok etishi majbur - bu ham fazilat, ham burch. Perikl va uning o'g'li haqida. 00:15:08 | To'g'ridan-to'g'ri demokratiya va uning kamchiliklari Polisda vakillik tizimi yo'q. Harbiy sarkardalarga qarshi qarorlar qabul qilingan. Dengiz jangidan keyin zobitlarni qatlga mahkum qilishgan, chunki cho'kgan askarlarni chiqara olmaganlar. Suqrot buni tanqid qilgan. 00:19:30 | Polisning boshqaruv tizimi va inqiroz Jamoa kichkina bo'lganda bu tizim samarali. Aholi soni oshgandan va xorijliklar bilan aralashgandan keyin kamchiliklari ko'rinadi. Suqrot davrida korrupsiya rivojlangan, polis fazilatga javob bermayotgan edi. 00:22:31 | Polis falsafasi: fazilat va fuqarolik Aristotelga ko'ra, polisda inson baxtini topa oladi. Inson baxtli bo'lish uchun yo polisda, yo yovvoyilik hayotida, yo oliy mavjudot sifatida yashashi kerak. Polisdan tashqarida varvarlik hayoti. Haqiqiy fazilat faqat polisda bo'lishi mumkin. Taraqqiyot masalasi haqida savol. 00:28:53 | Ayollar va qullarning siyosiy huquqsizligi Polisda ayollar va qullar siyosiy huquqqa ega emas. Sababi - respublika odami o'limga tayyor bo'lishi kerak. Kelgandilar va qullarning sodiqligini tekshirib bo'lmaydi - bu ularning ona vatani emas. 00:30:04 | Vatan tushunchasini shakllantirish Afinada yoshlarni butun hudud bo'ylab - orol, vodiy, qirg'oqlar bo'ylab harbiy yurish qildirib aylantirishgan, vatan tushunchasini hosil qilish uchun. O'zbekiston uchun ham bu tajriba o'rganishga arziydi. 00:31:55 | Suqrotning polisga munosabati Suqrot bir tarafdan polisga sadoqatli, ikkinchi tarafdan uning nuqsonlarini muhokama qilish kerak deb hisoblagan. E'tirozi: munosiblarning qarorini qabul qilish kerak. Bilimi bor odam qaror chiqarishi kerak, nega qur'a bilan tanlanilishi kerak? 00:33:50 | Suqrotning shogirdlari va maktablar Suqrotdan kamida uchta falsafiy maktab paydo bo'ldi: Platonning maktabi, gedonistlar va kiniklar. Stoyklar ham Suqrotning ta'siri ostida. Suqrot faqat savol qo'yishni o'rgatadi – “sokratizm” yo'q, turli maktablar bor. 00:38:15 | Suqrot nima uchun yozmagan? Suqrotning prinsipi: "Men hech narsani bilmasligimni bilaman". Yozilgan narsa haqiqat bo'lmasligi mumkin. Fikr va mulohazalaringizni izohlarda yozib qoldiring: Telegram: https://t.me/subnazar X: https://x.com/subjectnazar Facebook:   / jamshidmuslimovzargar