İmamiyye mezhebi sonradan teşekkül etmiştir; Sahabe kuşağında hiçbir temsilcisi yoktur - E. SİFİL скачать в хорошем качестве

İmamiyye mezhebi sonradan teşekkül etmiştir; Sahabe kuşağında hiçbir temsilcisi yoktur - E. SİFİL

Şia’nın doğuşu hakkındaki Şii iddiaların, “fikir-hadise irtibatı” esas alınarak tahlil edildiğinde, ne Hz. Peygamber’in yaşadığı zaman dilimin­deki, ne de Şii imâmet nazariyesinin belkemiğini oluşturan Hz. Ali, Hasan, Hüseyin ve Ali b. Hüseyin dönemindeki sosyal olaylarla irtibatlandırılabileceğini söylemek mümkündür. İçtimaî olaylar, Şii iddiaları doğrulamamaktadır. Çünkü Şia’nın varlığından sözedebilmek için, Şia kavramının içeriğini oluşturan temel fikirlerin kitlelere mal olduğunu ve sosyal hayatta iz bırakarak kurumlaştığını tespit etmek gerekmektedir. Birinci hicrî asırda, Şii îmamiyye’nin Oniki îmam’ından Hz. Ali, oğulları Hasan ve Hüseyin, Hüseyin’in oğlu Ali b. Hüseyin yaşamışlardır. Muhammed Bakır’ın ise, Ali b. Hüseyin’in, 94/712 veya 95/715 yılındaki vefatından sonra imam olduğuna inanılmaktadır. Tespit edebildiğimiz kadarıyla, ne Hz. Ali’nin, ne oğulları Hasan ve Hüseyin’in, ne de Ali b. Hüseyin’in etrafında, Şiilerce iddia edildiği şe­kilde bir Şii farklılaşma ortaya çıkmıştır. Hz. Ali'nin sağlığında, onun et­rafında yer alan insanların, onun nass ve tayinle imam olduğuna inanarak onu halife kabul ettiklerini söyleyebilmek pek mümkün değildir. Bunun en önemli delillerinden birisi, Hz. Ali’nin Hz. Osman’ın ölümünden sonra meşru halife olarak Müslümanlann birliğini sağlayamaması, zaman zaman savaşa gönderecek asker bulmakta sıkıntı çekmesi ve Sıffın’den sonra, daha sonra Haricileri oluşturan bir grubun onun saflarından ayrıl­masıdır. Eğer insanlar Hz. Ali’nin nass ve tayinle Halife olduğuna inan­mış olsalardı, İslâm Tarihindeki ilk fırkalaşma olayı olan Hâricîlikten ve Haricîlerden sözetmek pek mümkün olamazdı. Hasan b. Ali'nin, Muaviye ile anlaşarak hilâfet iddialarından vazgeçmesi, ne onun, ne de etrafında yer alan insanların, Şia’nın iddia ettiği gibi bir Şii farklılaşmanın" içinde olduklarını göstermektedir. Eğer nass ve tayin söz konusu olsaydı, herhalde Hasan, kolayca hilâfeti Muaviye’ye devretmezdi. Hüseyin için de aynı şeyleri söylemek mümkündür. Çünkü Hüse­yin’i Kûfe’ye çağıranlar da, onu öldüren, ya da öldürülmesine seyirci ka­lanlar da Kûfelilerden başkası değildi. Ali b. Hüseyin ise, Kerbelâ’mn şokunu atlatamadan, ömrünü, her türlü siyasi faaliyetten uzak bir şekilde taat ve ibadetle geçirmiştir. Tespit edebildiğimiz kadarıyla birinci hicrî asrın sonlarında Şii nite­likli ilk farklılaşma, Muhammed b. el-Hanefiyye’nin adı etrafındaki spe­külasyonlarla birlikte tarih sahnesine çıkmaya başlamıştır. Şia’nın Oniki İmam silsilesi doğrultusunda bir farklılaşmanın tespit edilemeyişi, Şia’nın tarihî seyri açısından oldukça dikkat çekicidir.