Onze Voorouders afl6 Van afspraak naar inspraak: Noord-Holland ontworstelt zich van de adel скачать в хорошем качестве

Onze Voorouders afl6 Van afspraak naar inspraak: Noord-Holland ontworstelt zich van de adel

Van afspraak naar inspraak: Noord-Holland ontworstelt zich aan de greep van de adel 24 mei 2025 Waar vroege Noord-Hollanders in familieverband met hun vee woonden, ontwikkelde de maatschappij zich steeds meer tot grotere gemeenschappen die van bovenaf bestuurd werden. De zesde aflevering van 'Onze Voorouders' kijkt aan de hand van de familie Van Brederode en de stad Haarlem naar het leven van de middeleeuwse adel en de opkomst van burgerlijke inspraak. In de dertiende eeuw bestuurden Willem van Brederode en Hillegonda van Voorne uitgestrekte landerijen in de omgeving van Velsen. Willem was leenman van de graaf van Holland en genoot grote privileges: hij mocht belasting heffen, rechtspreken en bepalen dat de boeren hun graan in zíjn molens lieten malen. Het leven op het kasteel was voor die tijd luxueus, met zelfs een gemetseld toilet dat direct op de gracht uitkwam; een unicum toen. Voor de boeren was het bestaan minder rooskleurig. Zij waren horigen, gebonden aan het land van hun heer. In ruil voor bescherming en bestaanszekerheid moesten ze een deel van hun opbrengst afstaan en herendiensten verrichten, zoals meevechten in tijden van oorlog. Stadsbestuur verdringt de adel Met de opkomst van steden begon de macht van de adel te wankelen. Haarlem kreeg als eerste stad in Noord-Holland stadsrechten in 1245. Dit historische document gaf de burgers meer vrijheden, zoals het organiseren van markten en het zelfbestuur. Het betekende het begin van een nieuwe machtsverdeling: van landelijke adel naar een stedelijke elite. Deze nieuwe elite, bestaande uit rijke kooplieden en handelaren, trad toe tot de schutterij – een militair gilde dat de stad beschermde. Bekende schuttersstukken van Frans Hals tonen deze invloedrijke burgers, die vaak meerdere rollen vervulden als bestuurder, ondernemer en zelfs burgemeester. Voor ons huidige parlementaire stelsel een feit is, duurt nog tot een tijdje. De basis werd in 1848 gelegd, met de grondwet. Vervolgens duurde het tot 1919 voordat mannen én vrouwen in Nederland algemeen kiesrecht kregen. Onze Voorouders Afl 6 Van Afspraak naar Inspraak Voice-over: Wie waren de mensen die onze provincie door de eeuwen heen hebben bewoond? Waar kwamen ze vandaan, wat deden ze, en hoe hebben ze Noord-Holland gemaakt tot wat het nu is? In de dertiende eeuw bezitten Willem van Brederode en Hillegonda van Voorne uitgestrekte landerijen, ze hebben de zeggenschap over het gebied rond Velzen. En kunnen hun leven in relatieve luxe leiden. Met de opkomst van steden begint de macht van de adel langzaam af te nemen. In Noord-Holland is het Haarlem dat als eerste stadsrechten krijgt Deze nieuwe elite maakt graag deel uit van de schutterij, een militair gilde dat verantwoordelijk is voor de verdediging van de stad. Titels: Anouk Veldman , archeoloog Huis van Hilde Nancy de Jong , archeoloog Mart van de Wiel , historicus Noord-Hollands Archief regie samenstelling montage: Robbert Bianchi