15- HAŞİR RİSALESİ / 10.Söz Zeylin 5. Parçası ve Özet скачать в хорошем качестве

15- HAŞİR RİSALESİ / 10.Söz Zeylin 5. Parçası ve Özet

  / sozlerdersi   https://drive.google.com/open?id=1A1N... 13:40 Peygamberlerin en birinci vasıfları, sıdk ve hakkaniyetleri (sözlerinin doğruluğu ve gerçekliği). (1) Sıdk, söylenen sözün dış âlem ile mutabık olmasıdır. (2) Hakkaniyet ise, meselenin akla uygun olmasıdır. Onuncu Söz’deki suretleri ve hakikatleri de bu şekilde anlamak lazım. Çünkü temsilde iki tane zât var. Bir tanesi diyor ki: “Buranın bir sahibi var. Hem burada bırakılmayacağız, bir hesap var.” Diğeri de bunu reddediyor ve diyor ki: “Diyelim ki kabul ettik, bahsettiğin gibi biri var; ama benim buradaki tasarrufumun ona ne zararı var?” Yani “dinlere ne gerek var. Haram helal gibi şeyler çok da mâkul değil.” Dini teorik bir inançtan ayıran şey, müeyyidâttır. Yani “yap” ve “yapma” denilen şeylerin bulunmasıdır. Din meselesinin oturduğu zemin, âhirettir. Yani bir hesabın, bir vaad ve vaîdin olmasıdır. Deizmde güya bir tanrı inancı var; ama nübüvvetin getirdiği haberi reddeder. Temsildeki inatçı adamın tavrına benzer bir şekilde: “Neden tanrı bizimle ilgilenmiş olsun ve bu kadar kuralı koymuş olsun ki. Bunlar beşer aklının icâdıdır. Yani bilim gibi, san’at gibi bir şeydir. Tarih içinde gelişmiştir. Güzel bir şey de olabilir. Bazı kısımlarını kabul de edebiliriz” gibi bir yaklaşım var. Temsildeki inatçı adam demişti: “İnanmam, hiç mümkün müdür ki bu memleket harap edilsin, başka bir memlekete göç edilsin.” Bunun üzerine arkadaşı on iki suret ile ispat ederek diyor ki: “Ben SÂDIK bir elçiyim. Benim söylediğim bu söz doğrudur.” Sûretlerde, SIDK (söylenen sözün vakıaya mutabakatı) üzerinden gidiyoruz. Hakikatlerde ise hakkaniyet (meselenin akla uygunluğu) üzerinden gidiyoruz. Evet, âhireti göremiyoruz, meleği elimizle tutamıyoruz. Peki bunların gerçek olduğuna nasıl inanabiliriz? Hakikat olduğuna inanmamızı sağlayacak şey, gözümüzle gördüğümüz meseleler üzerinden tümevarımdır. Hakikatlerde delillendirme bu şekilde yapıyor: (1) Önce varlık üzerindeki esmâ hakikatinin cilvelerini gösteriyor. Mesela varlıktaki rahmeti gösteriyor. (2) Ardından diyor ki: “Bu hal gösterir ki bu işleri yapan zât rahîmdir.” (3) Sonra da sonuca bağlıyor: “Madem rahîmdir, bu rahmetin gereği olarak âhireti getirecek.” Bu şekilde üçlü anlatımlarla meseleyi delillendiriyor. 23:29 Hakikatlere girmeden önce İşaretler var. Birinci İşaret, aslında temsillerden bile önce okunması gereken bir bölüm. Çünkü bir metni okurken, metnin maksadını bilmeniz gerekir. Kime yazıldı, niye yazıldı? Birinci İşaret metnin maksadını veriyor. 26:24 Onuncu Söz’ü niye okuyoruz? Önce nefsimizin ikna olması için. Çünkü nefis müeyyidatı yapma ve yapmama noktasındaki asıl motivasyonunu âhiret inancından alıyor. Onuncu Söz’ün sûretlerindeki asıl mücadele nefis ve kalp arasında geçiyor. Kalp nefsi iknaya çalışıyor. Yani oradaki o iki adamdan emîn olanı kalp, inatçı olanı nefis olarak okuyabiliriz. 30:24 “Hatıra gelmesin ki, bu küçücük insanın ne ehemmiyeti var ki bu azîm dünya onun muhasebe-i a'mâli için kapansın, başka bir daire açılsın?” İmam Gazali’ye göre filozofların küfre düştükleri yerden birisi, Cenâb-ı Allah’ın mikro meseleleri bilmediğini ve onlarla ilgilenmediğini iddia etmeleri. Yani onlara göre Allah makro kanunları koyup bırakmış. Mekanik bir evren kendi kendine işliyor. Bu iddiları ile güya Cenâb-ı Allah’ı mikro meselelerdeki çirkinliklerden tenzih edecekler. Bu şeytanın sağdan yaklaşmasıdır. 32:25 Bütün suretlerde ve hakikatlerde mesele Birinci Hakikat’e getiriliyor. Yani rububiyet ve saltanat meselesi. Zaten temsilde de bir saltanat vardı. O saltanatı anlamlandırma üzerinden hakikatli şahıs diğerini ikna etmeye çalışıyordu. Diğer bütün şeyler (rahmet edilmesi, hikmetli olması, kudret üzerine bina edilmesi) bunların hepsi aslında ulûhiyet ve rububiyet hakikatine bağlı. 34:17 Onuncu Hakikat çok merkezî bir konumda. Çünkü oraya kadar olan bütün delilleri Birinci Hakikate bağlıyor. Gerçi hikmet ve rahmet ve inayet ve adâleti anlatıyor; ama cûd ve cemal ve hıfz gibi tüm esmâ hakikatlerinin enmüzeci ile karşı karşıyayız. 34:49 On İkinci Hakikat, en kuvvetli hakikattir. Madem Allah Resûlü var ve her söylediği haktır. “O keyfine göre de konuşmaz.” (Necm/3) Öyleyse âhiretin varlığının en kuvvetli delili (mü’min için) Allah Resûlü’dür. 43:35 “Cennet ve Cehennem, şecere-i hilkatten ebed tarafına uzanıp eğilerek giden bir dalın iki meyvesidir.” (1. Mektup) Her iki meyve de yeşerecek. Ancak birisinden tûbâ ağacı gibi bir yeşerme olacak. Diğerinden ise zakkum ağacı gibi bir yeşerme olacak. Kâfir de olsa, insan meyvesi gübre olmayacak. “Keşke toprak olsaydık” diyecekler; ama öyle olamayacaklar. “Cehennem ehli ölmek isterler; ama ölemezler.” 47:43 Üstad Hazretleri risaleleri yazdıkça talebelerinden ısrarla fikirlerini soruyor. Özetlemelerini istiyor. Ne anladıklarını check ediyor. Özet yazmak zihnimizdeki parça bütün ilişkisinin yeniden kurulması ve parça parça olan meselelerin zihnimizde oturaklaşması açısından çok önemli.