Saklar (sakalar) скачать в хорошем качестве

Saklar (sakalar)

Türk olduqları məlum olduqları halda bəzi qərb tarixçiləri bir çox birlikləri, budunları digər köklərlə bağlamaq istəyirlər. Çünki, türklərin bu qədər qədim millət olmasını qəbul etmək istəmirlər. “Budun” adı ilə birləşərək türk həyat tərzi ilə yaşayan, dövlətlər quran, türk dilində danışan qədim tayfalardan biri də saklardır. Türkün tarixdə bu qədər qədim olmasını qəbul etmək istəməyən qərb tarixçiləri bu budunu da digər köklər, soylar ilə bağlamaq istəyirlər. Sakların yurdları Tanrı dağlarından Xəzər dənizinə qədər uzanan bir bölgəni əhatə edirdi. Bir çox tayfaları özlərinə tabe etmişdilər ki, onların da çoxu türk tayfaları idi. Eramızdan əvvəl 700-cü illərdə kimmerlər ilə savaşmışdılar. Məğlub olan kimmerlərin bir qismi saklara qoşulmuş, bir qismi isə Anadolu istiqamətinə getmişdilər. Bu qələbədən sonra saklar Qara dənizin şimalında hakim qüvvə oldular. Sakların Anadoluya girdikləri və bir müddət Anadoluda da hakim olduqları bildirilir. Qaynaqlarda saklar ilə iranlılar arasındakı savaşlardan bilgilər verirlər. İranlıların Əfrasiyab adlandırdığı Alp Ər Tonqa, İran hökmdarı Kiros ilə döyüşmüşdür. Alp Ər Tonqadan Sakların xanı kimi də bəhs edilir. Firdovsi Şahnamə əsərində isə Kirosu Keyxosrov adlandırmışdır. Sak – İran savaşları həm şərqdə, həm də qərbdə davam etmişdir. Dövrünün ən böyük ordusunu quran fars hökmdarı Dara İstanbul boğazını keçmiş, Balkanlardan şimala yönəlmiş, Qara dənizin şimalından sakların torpağına girmişdir. Daranın adı Roma tarixçilərin qeydlərində Darius, farslarda Daryuş, yunanlarda isə Darios formasında keçir. Saklardan bilinən digər hökmdar türklərin qadın xaqanı Tomris xandır. Tomrisin dövrü Türk-İran savaşları arasında çox önəmli dövrdür. Fars hökmdarı Böyük Kir üzərindəki qələbəsi qaynaqlarda ətraflı olaraq təsvir edilmişdir. Makedoniyalı İsgəndərin bölgəyə gəldiyi zaman, eramızdan əvvəl 329-cu ildə sakların İşığ Göl ətrafında yaşadıqları bildirilir. Çin tarixçiləri də saklardan bəhs edirlər. Hunlar qərbdəki Yüeçiləri, onlar da sakları yurdlarından qovmuşdular. Eramızdan əvvəl 150-100-cü illərdə sakların bir qismi bu basqılardan sonra Hindistana köçmüşdülər. Bəzi tarixçilər sakların Oğuz türklərinin ataları olduğunu bildirirlər. Massagetlərin və sarmatların sakların qurduqları birlik daxilində yer alan türk budunları olması iddia edilir. Amazon adı verilən qadın savaşçılar da saklardan hesab olunur.