MEHMET YILDIRIM (Desimli Memed)/Hewa Kalaxi [Dersim Ağıtları] скачать в хорошем качестве

MEHMET YILDIRIM (Desimli Memed)/Hewa Kalaxi [Dersim Ağıtları]

Hewa Kalaxi Dere Dere Dere Ewro eskeri dano arê Bıra, Samaliyo Ewro Kalax ra voz dano Qırê Mewaliyo Usıvu pey ra veng danê Vanê, “Alunê, şile gıno waro Şilê kamio?” Alu nat ra veng danê, vanê; “Şilê Qeremanê Dewrês Weliyo” Çê wayirê şili bıvêso Têde eve gulıku rışiyo De meso, meso, meso Bıra Heso, meso Bıraê to kışiyo Çê sıma mêreso Murtê Moe vano; “Sımşêru Uşi ro medê De lao, Hes hona weso” De thoto, thoto Kheko bıra, thoto Qırê Mewali voz dano Kalax ra qıro, qoto Qırê Mewali vero Kalax ra voz dano De bıra, qıro, qoto Vano, “Samali, naza persena No kamci welato?” Usıvu pey ra veng danê Vanê, “Ağlerenê, voz medê Ma Mehemed têde vato” De meso, meso, meso Bıra Heso, meso Bıraê to kışiyo Çê sıma mêreso Murtê Moe vano; “Sımşêru Uşi ro medê De lao, Hes hona weso” De sono, sono, sono Kheko bıra, sono Alu ve Usıvu ra Kalax ra danê pêro Vengê tıfongu yeno Lazê Mıstê İlaşi domono Halê qewğa nêzono Hesê Usıvi persenê Berfekê Mir u Pasuno De meso, meso, meso Bıra Heso, meso Bıraê to kışiyo Çê sıma mêreso Murtê Moe vano; “Sımşêru Uşi ro medê De lao, Hes hona weso” Çıme: Hesê Kheki [Hasan Arslan] Arêkerdoğ/Vatoğ: Dêsimli Memed [Memedê Gomêmışi] Het: Mamekiye (Türkçesi) Kalax Ağıdı* Dere dere dere Bugün askeri toparlar Kardeş, Şamali’dir Bu gün Kalax’dan kaçar Qıre Mewali’dir Yusufanlar arkadan seslenir Alanlar! Bir şile düşmüş Kimin şilesidir?” Alanlar bu yandan seslenir “Qeremane Dewres Weli’nindir” Şile sahibinin evi yansın Hep püsküllerle örülüdür Gitme gitme Kardeş Hasan gitme Kardeşin vurulmuş Eviniz miras kalır/kalmış Murte Moe der; Şimşir vurmayın Hüseyin’e Hasan henüz sağdır Thot’dur Kardeş Thot’dur Qıre Mewali kaçıyor Kalax’tan başı açık Qıre Mewali önde Kalax’tan kaçıyor Kardeş, kel’dır, çıplak(başlı)dır Der; “Şamali! Burayı sorarsan Bu hangi memlekettir” Yusufanlar arkadan seslenir Der; “Ağalar! Kaçmayın Biz ikrar verdik birbirimize” Gitme gitme Kardeş Hasan gitme Kardeşin vurulmuş Eviniz miras kalır/kalmış Murte Moe der; Şimşir vurmayın Hüseyin’e Hasan henüz sağdır Akşamdır Kardeş akşamdır Alanlarla Yusufanlar Kalax’da dövüşürler Silah sesleri gelir Mıste İlaşi’nin oğlu henüz çocuktur Kavganın dilini bilmez Hese Usıvi sorarsanız Danışmanıdır Beylerin, Paşaların Gitme gitme Kardeş Hasan gitme Kardeşin vurulmuş Eviniz miras kalır/kalmış Murte Moe der; Şimşir vurmayın Hüseyin’e Hasan henüz sağdır. Kaynak : Hasan Arslan Söyleyen : Mehmet Yıldırım *** *** *** *Kalax, Tunceli merkeze bağlı bir köydür. Ağıt, Alan aşireti ile Yusufan aşireti arasında meydana gelen, bildiğimiz en eski aşiret kavgalarından birisini anlatmaktadır. Kavganın bir tarafında Yusufan Aşireti, diğer tarafında ise Alan ve Kureşan Aşireti’nin Kudan kolu vardır. Kavgayı önemli kılan birçok unsur vardır, Bunlardan birinci-si, bir gün içinde onlarca kişinin ve birkaç yıl içerisinde ise Alan Aşireti ve Kudan ezbetinden kırk, Yusufan Aşireti’nden ise kırk üç kişinin ölmesidir. Aşiret hukukunun hiçe sayıldığı ve adeta her iki tarafın birbirini yok etmeye yönelik eylemler içine girdiği örnek vakalarla anlatılmıştır. Olayın detaylı anlatımı, makale olarak Mehmet Yıldırım’ın [Desim/Dersim, Tarih,Edebiyat,Etnoğrafya] Ütopya yayınları-Derleme Kitabında bulunmaktadır. Yapılan tahminlere göre, kavganın üç aşağı beş yukarı 1850 yılında meydana geldiği söylenebilir. MEHMET YILDIRIM (Desimli Memed)/Hewa Kalaxi [Dersim Ağıtları] #klam #dersimağıtları #zazacatürküler #zazacaağıtlar #kürtçeağıtlar #desimlimehmet