MEHMET YILDIRIM (Desimli Memed)/Hewa Qelecuğe [Dersim Ağıtları] скачать в хорошем качестве

MEHMET YILDIRIM (Desimli Memed)/Hewa Qelecuğe [Dersim Ağıtları]

Hewa Rumi/Hewa Qelecuğe Daê, Qelecuğe Bıko, usar ame, hêdi hêdi Daê, çhekunê mı ala mı de Xalê mı sonê qole Qelecuğe, ez çhekunê xo gırê di Mae vana, koraniya Oli bêrone mı rê Lazê mı ve xo dest şi, meyt ve çımo mı nêdi Way de, bıko bıko Dae ve qeda, lazekê mı Rumiyo Qomo, sıma ve Haqi kenê Xeylê waxto, xeylê çağo, mı lazekê xo nêdiyo Xali naê amê, qole Qelecuğe ra, wereza tey niyo Daê, Qelecuğe Mı va, şirtê viyal’ê reji Khekê Koki vano, di-rê tenê çipi mı de bêrê Şêri Paşğank Çê Şerif Begi Vano, pêrodê, ma ve zerrevêsae ra pêrodime Solê, zorê tıfongi meytê lazê xo orte ra veji Way de, bıko bıko Dae ve qeda, lazekê mı Rumiyo Mae vana xali naê amê qole Qelecuğe ra Ax, wereza tey niyo Çıme: Hesê Kheki [Hasan Arslan] Arêkerdoğ u vatoğ: Memedê Gomêmışi [Mehmet Yıldırım] *** *** *** (Türkçesi) Kalecik Ağıdı/Rumi’nin Ağıdı* Anam Kaleciktir. İlkbahar geliyor yavaş yavaş. Anam silahımı ver hele bana, Dayılarım gider Kalecik de kol’a Bende silah kuşanayım. Annesi diyor “Koraniya Oli* gelsin bana. Oğlumu ellerimle gönderdim. Cenazesini dahi gözlerimle göremedim. Ah oğul oğul Annen gadan alsın, oğlum Rumidir*.” Anam Kaleciktir. Sıralı körpe söğüt ağaçlarıdır. Khekê Koki diyor “İki üç dinç adam gelsin benimle. Gidelim Paşğank/Pınarlar’da Şerif Bey’in evine. Diyor dövüşün gönülden, korkusuzca dövüşelim ki Bari silahların gücü ile, Oğlumun cenazesini içlerinden alayım.” Ah oğul oğul, Annen gadan alsın oğlum Rumidir. Annesi diyor “Dayıları döndü Kalecik’den, koldan Ah yiğeni yok içlerinde. Kaynak: Hasan Arslan Derleyen ve Söyleyen: Mehmet Yıldırım Ağıtta geçen olay, 1920'lerden önce, Karsan/Karsano aşiretine mensup bir ya da birkaç ailenin Tunceli-Göktepe de Ahmet Bey’in yanına taşınmaları sonrasında yaşanmış bir olaydır. Karsanu aşiretine mensup birkaç aile Türk bey ve ağalarının denetiminde olan topraklara, yarıcılık yapmak ve maraba olarak geçimlerini sağlayabilmek için yerleşirler. Çarsancak bölgesinde yer alan Göktepe ve Pınarlar da o dönemde Göktepe’li Bey’ler ve Pınarlar bölgesinde ki Beyler arasında yaşanan husumet ara ara çatışmaya dönüşmüştür. Beylerin bu çatışmalarından birinde Göktepe’den dayılarıyla Kalecik köyüne kola giden, asıl ismi Rumi olmamakla birlikte ağıtta Rumi olarak nitelendirilen, Karsanlı bir genç de vurulur. O gencin üzerine bu ağıt yakılır. “Rumi” olarak nitelendirilmesinin nedeni Türk beylerine(devlete) hizmet ederek onlar için silah kuşanıp kola /baskına gitmesinden ötürüdür. "Rumi" çok eski bir deyimdir. Anadolu’nun Rum diyarı olarak nitelendirildiği tarihte Zaza ve Kürt toplumu tarafından kullanılmış , Selçuklular döneminde Rumlar’a asker olan tebaa için veya Rumlara hizmette bulunanlar için kullanılmıştırAnadolu’nun Rum diyarı olarak nitelendirildiği tarihten beri yörede kullanılan bu deyim Anadolulu anlamına da gelir. Sonraları, Türk beylerine veya devlete yakın duran, onların dilini konuşan veya onların safında yer alan kişiler için de kullanılır. Kalecik köyü bugün, Tunceli ili Pınarlar köyünün 2 km doğusunda yer alan, harabe halinde yaşam bulunmayan bir bölgedir. MEHMET YILDIRIM (Desimli Memed)/Hewa Qelecuğe [Dersim Ağıtları] #klame #dersimağıtları #zazacatürküler #zazacaağıtlar #kürtçeağıtlar #desimlimehmet