75- 2026 KPSS Tarih HIZLI KISA TEKRAR - Yumuşama (Detant) Dönemi - III - | KPSS, AYT, TYT, YKS скачать в хорошем качестве

75- 2026 KPSS Tarih HIZLI KISA TEKRAR - Yumuşama (Detant) Dönemi - III - | KPSS, AYT, TYT, YKS

KISA KISA TARİH: Yumuşama (Detant) Dönemi III Yumuşama (Detant) Dönemi boyunca Türk dış politikasının seyrini belirleyen temel unsurlar Kıbrıs Sorunu, Ege’deki Türk-Yunan gerginlikleri ve Ermeni terör örgütü ASALA’nın faaliyetleri çerçevesinde şekillenmiştir. Kıbrıs meselesi, 1571 yılında II. Selim devrinde Lala Mustafa Paşa tarafından gerçekleştirilen fetihten itibaren Türkiye için stratejik bir beka sorunu olmuştur. 1878’de Ayastefanos Antlaşması’nın ağır şartlarını hafifletmek amacıyla yönetimi geçici olarak İngiltere’ye devredilen ada, I. Dünya Savaşı ile birlikte resmen işgal edilmiştir. 1950’li yıllarda bağımsızlık arayışları hızlanmış; Mac Milan Planı ile üçlü yönetim denemesi yapılmış, ardından 1959-1960 Zürih ve Londra Antlaşmaları ile Kıbrıs Cumhuriyeti kurulmuştur. Bu süreçte Türkiye, Yunanistan ve İngiltere garantör devletler sıfatını kazanırken; Rum lider Makarios cumhurbaşkanı, Dr. Fazıl Küçük ise cumhurbaşkanı yardımcısı olmuştur. Ancak Rum tarafının adayı Yunanistan’a bağlama ideali olan Enosis ve bu uğurda Türkleri yok etmeyi hedefleyen Akritas Planı, barış ortamını bozmuştur. Yorgo Grivas liderliğindeki EOKA terör örgütüne karşı Türk halkı, Rauf Denktaş’ın da kurucuları arasında yer aldığı Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT) ile direniş göstermiştir. 1963’teki Kanlı Noel baskını gibi trajediler adayı bölünme noktasına getirmiş ve İngiliz bir generalin haritayı yeşil kalemle ayırmasıyla "Yeşil Hat" oluşmuştur. 1964 yılında Türkiye’nin müdahale hazırlığı, ABD Başkanı Johnson’ın gönderdiği sert mektup ile engellenmiş; bu durum Türkiye’nin dış politikasında çok yönlülüğe ve Sovyetler Birliği ile ekonomik yakınlaşmaya zemin hazırlamıştır. Aynı dönemde Cengiz Topel, Kıbrıs üzerindeki uyarı uçuşunda şehit düşen ilk hava subayımız olarak tarihe geçmiştir. 1974 yılına gelindiğinde, Yunan cuntasının desteğiyle adada yapılan darbe üzerine Türkiye, "Ayşe Tatile Çıksın" parolasıyla Kıbrıs Barış Harekâtı’nı başlatmıştır. Bülent Ecevit ve Necmettin Erbakan liderliğindeki hükümet tarafından icra edilen bu harekâtta Libya lideri Kaddafi’den kritik lojistik destek alınmıştır. Harekat sonucunda 1983 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) kurulmuş, ilk cumhurbaşkanı Rauf Denktaş olmuştur. Bu süreç, Türk-Yunan ilişkilerinde sadece Kıbrıs ile sınırlı kalmayan; kıta sahanlığı krizleri, karasularının 12 mile çıkarılmasına karşı "Casus Belli" ilanı, Ege adalarının silahlandırılması ve FIR hattı gibi teknik ama siyasi derinliği olan kronik sorunları da beraberinde getirmiştir. Diğer yandan Ermeni meselesi, 19. yüzyıldaki "Millet-i Sadıka" tanımından uzaklaşarak uluslararası bir baskı aracına dönüştürülmüştür. 1975-1985 yılları arasında faaliyet gösteren ASALA terör örgütü, sözde soykırım iddialarını dünyaya duyurmak ve Türkiye’den toprak talep etmek amacıyla diplomatlarımıza yönelik suikastlar düzenlemiştir. 1982 Esenboğa ve 1983 Orly havaalanı saldırıları örgütün en kanlı eylemleri olarak kayda geçmiştir. 1991’de Ermenistan’ın bağımsızlığı ve Karabağ’ın işgaliyle devletler arası bir krize dönüşen bu süreç, Türkiye’nin bölgesel güvenliği ve Mavi Vatan doktrini gibi stratejik hamleleriyle günümüzde de önemini korumaktadır. Yumuşama dönemi boyunca yaşanan tüm bu gelişmeler, Türkiye'nin hem sahada hem de diplomasi masasında egemenlik haklarını koruma mücadelesinin temel taşlarını oluşturmuştur. #kpsstarih #kpss #kıbrıs #ösym