Historia bez kitu i M2WŚ | Kolonizacja, rewolucja, represje: Kazachstan od caratu do stalinizmu скачать в хорошем качестве

Historia bez kitu i M2WŚ | Kolonizacja, rewolucja, represje: Kazachstan od caratu do stalinizmu

Kilka razy większy od Polski Kazachstan leży w Azji, a jego niewielka cześć w Europie. Współcześnie państwo zamieszkuje 130 różnych narodowości. Ten potężny tygiel narodowy powstał w efekcie nie tylko naturalnych procesów, lecz także inżynierii społecznej prowadzonej przez totalitaryzm sowiecki w XX w. Od dawien dawna Kazachowie należeli do ludów koczowniczych z silnymi strukturami rodowo-plemiennymi. Plemiona łączyły się w większe jednostki organizacyjne nazywane żuzami. Od XIV w. aż do czasów współczesnych dominującą rolę odgrywała religia islamska. Pochodzenie etniczne Kazachów ukształtowało się w wyniku wpływów różnych ludów i narodów – tureckich, mongolskich, rosyjskich. Do początku XX w. nazywano ich nie Kazachami, a Kirgizami. W XVIII w. część Kazachów przyjęła zwierzchnictwo rosyjskie. Kolonizacja rosyjska zaczęła się od ustanowienia protektoratu, a zakończyła pełnym jego podporządkowanie. Proces włączania Kazachstanu w granice imperium rosyjskiego zakończył się w drugiej połowie XIX w. Zapoczątkowane wówczas reformy rosyjskie prowadziły do rozbicia tradycyjnego systemu rodowo-plemiennego i żuzowego. W 1916 r. w Kazachstanie wybuchło powstanie antyrosyjskie, brutalnie stłumione przez Rosję. Bezpośrednim katalizatorem była mobilizacja w związku z I wojną światową. Kazachów skierowano do ciężkich robót na tyłach wojsk rosyjskich. Pośrednim zaś trwająca od lat eksploatacja kolonialna, która przyczyniła się do rozpadu tradycyjnego porządku społecznego i wypchnęła Kazachów z najlepszych ziem. W warunkach rewolucyjnego chaosu w 1917 r. powstała Autonomia Ałasz. Jej upadek w 1920 r. oznaczał koniec próby budowy demokratycznego państwa i podporządkowanie kraju Rosji Sowieckiej. Konsekwencją przebudowy państwa i społeczeństwa na wzór sowiecki było zniszczenie tradycyjnego społeczeństwa i ogromne straty demograficzne, wywołane falami głodu lat dwudziestych i trzydziestych. Zdaniem rozmówcy, historia Kazachstanu łączy w sobie elementy modernizacji, kolonizacji i terroru jednocześnie. Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. Dmitriy'em Panto, pracownikiem Działu Naukowego Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Odcinek powstał we współpracy M2WŚ i ‪@historiabezkitu1568‬