74- 2026 KPSS Tarih HIZLI KISA TEKRAR - Yumuşama (Detant) Dönemi - II - | KPSS, AYT, TYT, YKS скачать в хорошем качестве

74- 2026 KPSS Tarih HIZLI KISA TEKRAR - Yumuşama (Detant) Dönemi - II - | KPSS, AYT, TYT, YKS

KISA KISA TARİH: Yumuşama (Detant) Dönemi II Yumuşama Dönemi'nde Orta Doğu jeopolitiği, 1948 yılında İsrail Devleti'nin kurulmasıyla tetiklenen ve on yıllarca süren kronik bir çatışma döngüsüyle şekillenmiştir. Bu süreçte yaşanan 1948, 1956, 1967 ve 1973 yıllarındaki dört büyük savaş, bölgenin sınırlarını ve diplomatik dengelerini kökten değiştirmiştir. İlk olarak 1948-1949 yıllarında Mısır, Ürdün, Suriye, Irak ve Lübnan'dan oluşan Arap ittifakının İsrail'e karşı başlattığı savaş, Arap devletlerinin mağlubiyeti ve günümüze kadar uzanan Filistinli mülteciler sorununun doğuşuyla sonuçlanmıştır. 1956 yılında ise Mısır lideri Cemal Abdünnasır'ın Süveyş Kanalı'nı millileştirmesi üzerine patlak veren kriz, İngiltere ve Fransa'nın İsrail ile iş birliği yaparak bölgeyi işgal etmesine yol açmış; ancak ABD ve SSCB'nin baskısıyla bu güçler geri çekilmek zorunda kalmıştır. Bölgedeki en büyük kırılmalardan biri olan 1967 Altı Gün Savaşı, İsrail'in topraklarını dört katına çıkararak Doğu Kudüs, Golan Tepeleri, Sina Yarımadası ve Gazze Şeridi'ni ele geçirmesiyle sonuçlanmıştır. Özellikle su kaynakları nedeniyle stratejik önemi haiz olan Golan Tepeleri bu dönemin en kritik kazanımlarından biri olmuştur. 1973 Yom Kippur Savaşı ise Mısır ve Suriye'nin kaybettikleri toprakları geri alma girişimi olarak başlamış, askeri sonuçları karmaşık olsa da diplomatik bir dönüm noktası teşkil etmiştir. Bu savaşın ardından ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger'ın yürüttüğü "Mekik Diplomasisi" ve 101 Kilometre Antlaşması, 1978 yılında imzalanan Camp David Antlaşması'na zemin hazırlamıştır. Mısır'ın İsrail'i tanıyan ilk Arap devleti olmasıyla sonuçlanan bu hamle, Arap dünyasında "Red Cephesi" adı verilen sert bir muhalefete ve Mısır lideri Enver Sedat'ın bir suikasta kurban gitmesine neden olmuştur. Aynı dönemde petrol, sadece bir enerji kaynağı değil, aynı zamanda etkili bir siyasi silah olarak kullanılmıştır. Petrol fiyatlarını belirlemek amacıyla kurulan OPEC ve İsrail destekçisi Batılı devletlere karşı ambargo uygulamak için kurulan OAPEC, küresel ekonomide büyük sarsıntılar yaratmıştır. 1973 Petrol Krizi ile varil fiyatlarının fahiş şekilde artması, dünya genelinde ekonomik durgunluğa yol açarken, "7 Kız Kardeş" olarak bilinen ABD menşeli dev petrol firmalarının hegemonyasını da sarsmıştır. Bölgesel düzeyde ise SSCB destekli Baas Hareketi Suriye ve Irak'ta milliyetçi-sosyalist bir hat oluştururken, 1969'da Mescid-i Aksa'ya yönelik saldırı girişimi sonrası kurulan İslam İşbirliği Teşkilatı, Müslüman ülkeler arasında kurumsal bir dayanışma platformu olarak ortaya çıkmıştır. Orta Doğu'nun modern tarihindeki en yıkıcı çatışmalardan biri olan 1980-1988 İran-Irak Savaşı, Şattü'l-Arap su yolu üzerindeki sınır anlaşmazlıkları ve rejim farklılıkları nedeniyle patlak vermiştir. İran'daki 1979 İslam Devrimi ile Irak'ın laik Baas rejimi arasındaki bu sekiz yıllık mücadele, Halepçe Katliamı gibi insanlık dramlarına ve "İran-Gate" gibi gizli silah ticaret skandallarına sahne olmuştur. Savaşın sonunda sınırlar değişmese de her iki tarafın yaşadığı devasa ekonomik yıkım, Irak lideri Saddam Hüseyin'in ilerleyen süreçte Kuveyt'i işgal etmesine ve dolayısıyla Körfez Savaşı'na giden yolu açmıştır. #kpsstarih #kpsstarih #ortadoğu #israil #ösym