Class 9 : Unit 8, Path 1 and 2 : कृषि, परम्परागत र आधुनिक कृषि प्रणाली, Social Studies of Class 9 скачать в хорошем качестве

Class 9 : Unit 8, Path 1 and 2 : कृषि, परम्परागत र आधुनिक कृषि प्रणाली, Social Studies of Class 9

कक्षा ९ : सामाजिक अध्ययन Class 9 : Social Studies एकाइ-आठ : हाम्रा आर्थिक क्रियाकलाप Economic Activity पाठ १ : कृषि agriculture पाठ २ : परम्परागत र आधुनिक कृषि प्रणाली १) कृषि (Agriculture) को परिचय कृषि भनेको मानिसले आफ्नो जीवनयापनका लागि अन्न, फलफूल, तरकारी, पशुपालन, माछापालन आदि उत्पादन गर्ने कार्य हो। यो मानव सभ्यताको आधारभूत पेशा हो। कृषि मार्फत खाद्य सुरक्षाको व्यवस्था हुनुका साथै रोजगारी र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान पुग्दछ। २) परम्परागत कृषि प्रणालीको परिचय परम्परागत कृषि प्रणाली भनेको पुराना समयदेखि चलिआएको, स्थानीय ज्ञान र साधनमा आधारित खेती प्रणाली हो। यसमा सामान्यतया: हल, जुवा, कोदालो जस्ता परम्परागत औजार प्रयोग गरिन्छ मानव र पशु श्रममा निर्भरता बढी हुन्छ गोबर मल, कम्पोस्ट जस्ता प्राकृतिक मल प्रयोग गरिन्छ उत्पादन कम तर पर्यावरणमैत्री हुन्छ । 👉 यो प्रणाली सस्तो र स्थानीय परिस्थितिसँग अनुकूल भए पनि उत्पादन कम हुने कमजोरी हुन्छ । ३) आधुनिक कृषि प्रणालीको परिचय आधुनिक कृषि प्रणाली भनेको वैज्ञानिक प्रविधि, मेसिन र नयाँ विधिहरू प्रयोग गरेर गरिने खेती प्रणाली हो। यसका मुख्य विशेषताहरू: ट्र्याक्टर, थ्रेसर, हार्भेस्टर जस्ता कृषि मेसिनको प्रयोग उन्नत बीउ, रासायनिक मल र कीटनाशक को प्रयोग सिँचाइ, हरितगृह (Greenhouse), ड्रिप इरिगेसन जस्ता प्रविधि उत्पादन बढी, समय र श्रम बचत 👉 यो प्रणालीले उत्पादन बढाउँछ तर लागत र वातावरणीय असरको चुनौती पनि हुन्छ । निष्कर्ष परम्परागत कृषि प्रणाली प्रकृतिसँग नजिक छ भने आधुनिक कृषि प्रणाली उत्पादनमुखी र प्रविधिमा आधारित छ। दुवैको सन्तुलित प्रयोग (जस्तै: जैविक आधुनिक कृषि) नै दीगो कृषिको आधार हो ।