Xosé Luis Barreiro Barreiro. O lusco-fusco como metáfora: filosofía, identidades, fronteiras скачать в хорошем качестве

Xosé Luis Barreiro Barreiro. O lusco-fusco como metáfora: filosofía, identidades, fronteiras

Xosé Luis Barreiro Barreiro (Loureiro-Forcarei, Pontevedra) é Catedrático Emérito de Filosofía da Universidade de Santiago. Foi Decano da Facultade de Filosofía e Ciencias da Educación (1986-1995) e Director do Departamento de Filosofía e Antropoloxía Social (2000-2004). Autor de numerosos traballos de investigación sobre Galicia (pensadores e temas galegos) e sobre Ilustración e Modernidade. Vén de publicar recentemente Identidades e fronteiras –Ensaios galaico-minhotos-, 2. Vols. 2016; Identidades e fronteiras –De ilustrados, fideístas-ilustrados e modernos-, volumen, 3, 2017; Identidades e fronteiras –Identidad en la diferencia -Ensayo hispano-luso-galaico-, volume, 4, 2019. En preparación: F.W.J. Schelling: Apoteose e apostasía da razón. O lusco-fusco como metáfora: filosofía, identidades, fronteiras Introdución: O lusco-fusco e as súas aplicacións. O lusco-fusco é unha fermosa expresión derivada de dúas palabras latinas: luscus, que significa chosco, torto ou birollo, e fuscus, que quer dicir escuro, que tira á noite. A conxunción dos dous termos fai alusión a unha luz vespertina, morteciña, que pouco a pouco vai perdendo intensidade a media en que se aproxima a noite; é a tardiña, é o anoitecer. Partindo desta metáfora pretendemos considerar o seu significado en catro tempos ou momentos: O lusco-fusco aplicado a min mesmo, na súa acepción orixinaria; non coma individuo (aínda que tamén, pois xa vou entrando no anoitecer do proceso vital), senón en canto profesor de filosofía ao longo de moitos anos. - O lusco-fusco aplicado á filosofía académica (non á filosofía natural, inherente a todo ser racional), senón á filosofía explícita, é dicir, á sistemática, á que se ensina, á que está escrita nos libros. - O lusco-fusco da filosofía, derivado do denominado e malfadado ‘proceso de Boloña’, que veu pasando sucesivamente polas Conferencias da Sorbona, Boloña, Praga, Berlín, Bergen, Yeveran –Armenia-, Bucarest (esta, no 2018). No 2020 terá que estar rematado todo o proceso. Unha lectura demorada dos documentos básicos elaborados permite unha interpretación distinta á da Universidade empresarial e mercantilista, que se vén impoñendo. O lusco-fusco das identidades e das fronteiras nas relacións de Galiza-Norte de Portugal, comezando pola consideración do concepto de identidade –que non é algo ‘esencial-inmutábel’, senón algo que se vai construíndo-, aplicándoo ás relacións entre estes dous países, pero procurando levar á práctica tres superacións necesarias: o da identidade do pasado, por consideralo inadecuado para pensar a Galiza de hoxe; o concepto de identidade como un feito diferencial; e o dunha Galiza ensimesmada e illada, para pensala en relación ao mundo no que vivimos. Nesta perspectiva a Galiza ofréceselle tres eixes vertebrais de actuación: Con Portugal: potenciando un sentimento de identidade entre xentes que viven de costas dunha e doutra banda do Minho (as figuras de Da Cunha Leão e de R. Castelao, un por cada lado, son significativas respecto ás Identidades e fronteiras). - Con Europa e coa comunidade dos pobos que a configuran, potenciando unha identidade compatible coa diversidade dos pobos que a conforman. Nesta dimensión as figuras de Ramón Villar Ponte e de R. Castelao veñen ser representativas ao tentar facer compatibles o nacionalismo e o internacionalismo, é dicir, unha identidade sen fronteiras- Con Hispanoamérica, pola vinculación histórico-cultural que durante milleiros de anos, e aínda agora, se vén mantendo, pero sen falsear os datos históricos respecto ao “escubrimento” real. Neste contexto cómpre revisar criticamente os fastos do V Centenario do ‘descubrimento’ (1492-1992), e mesmo os festexos do día da Hispanidade (12 de outubro de cada ano). Como remate: a actualidade, e necesidade, destas relacións fronteirizas. Os retos da acción exterior de Galiza. A utopía do ‘Couto Mixto’. En definitiva, unha identidade na diferenza.